İçeriğe geç
parazade
Finans

Sermaye Artırımı Nedir?

İngilizce: Capital Increase

Yayın: · Son güncelleme:

Sermaye Artırımı Nedir? Kısaca

Sermaye artırımı, bir şirketin esas sözleşmesindeki sermaye tutarını yükseltmesidir. Artırım ortaklardan ya da yeni yatırımcılardan para toplanarak (bedelli) veya şirket içindeki yedek ve fonların sermayeye eklenmesiyle (bedelsiz) yapılabilir.

Sermaye Artırımı nedir?
İçindekiler
  1. Sermaye artırımı nedir?
  2. Nasıl yapılır?
  3. Örnek ve dikkat edilecekler

Sermaye artırımı, şirketin kayıtlı sermayesini büyütmesidir. Bu işlem bazen şirkete yeni para girmesini sağlar, bazen de yalnız şirketin içindeki kaynakların muhasebe olarak sermayeye aktarılması anlamına gelir.

Sermaye artırımı nedir?

İki temel türü vardır:

  • Bedelli (dış kaynaktan) artırım: Ortaklar ya da yeni yatırımcılar şirkete para veya ayni varlık koyar, karşılığında yeni pay alır. Şirkete gerçekten kaynak girer. Ayrıntılar için bedelli sermaye artırımı maddesine bakabilirsin.
  • Bedelsiz (iç kaynaktan) artırım: Geçmiş yılların kârları, yedekler ya da yeniden değerleme fonları sermayeye eklenir. Ortaklara ücretsiz yeni pay verilir ama şirkete yeni para girmez.

Nasıl yapılır?

Esas sermaye sisteminde artırım kararı genel kurul (limited şirkette ortaklar kurulu) tarafından alınır. Kayıtlı sermaye sistemindeki anonim şirketlerde ise yönetim kurulu, belirlenen tavan içinde karar verebilir. Karar ve değişiklik ticaret siciline tescil edilir. Halka açık şirketlerde ayrıca Sermaye Piyasası Kurulu süreçleri uygulanır.

Mevcut ortakların yeni paylardan öncelikle alım hakkına rüçhan hakkı denir. Bu hak, ortakların şirketteki oranlarının istemeden düşmesini önler; kanunda belirtilen haklı sebeplerle sınırlanabilir.

Örnek ve dikkat edilecekler

Varsayımsal bir şirketin sermayesi 10 milyon TL olsun ve yüzde 100 bedelsiz artırım yapsın. Sermaye 20 milyon TL olur, her ortağın pay sayısı ikiye katlanır; ancak şirketin toplam değeri bu işlemle değişmez. Borsada pay fiyatı da genellikle buna göre düzeltilir.

Bedelli artırımda ise katılmayan ortağın payı oransal olarak azalabilir. Artırımın neden yapıldığını (borç ödeme mi, yatırım mı) incelemek önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bedelsiz sermaye artırımı hissedara kazanç sağlar mı?

Doğrudan sağlamaz. Pay sayısı artar ama şirketin değeri değişmez; borsada fiyat genellikle bu oranda düzeltilir.

Rüçhan hakkı ne demek?

Mevcut ortakların, sermaye artırımında çıkarılan yeni payları diğerlerinden önce ve payları oranında alma hakkıdır. Kanunda öngörülen şartlarla sınırlanabilir.

İlgili terimler

Bedelli Sermaye Artırımı(Rights Issue)Bedelli sermaye artırımı, şirketin yeni pay çıkarıp bunları ortaklarına ya da yatırımcılara para karşılığında satarak sermayesini artırmasıdır. Şirkete dışarıdan yeni nakit girer.Bedelsiz Sermaye Artırımı(Bonus Issue)Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin iç kaynaklarını (yedekler, sermaye düzeltmesi farkları gibi) sermayeye ekleyerek ortaklarına ücretsiz yeni pay dağıtmasıdır. Şirkete yeni nakit girmez.Sermaye Azaltımı(Capital Reduction)Sermaye azaltımı, bir şirketin esas sözleşmedeki sermaye tutarını düşürmesidir. Genellikle birikmiş zararları kapatmak, fazla sermayeyi ortaklara iade etmek ya da kendi paylarını iptal etmek için yapılır ve alacaklıları koruyan özel kurallara tabidir.Esas Sermaye(Share Capital)Esas sermaye, bir anonim ya da limited şirketin esas sözleşmesinde yazılı olan ve ortakların ödemeyi taahhüt ettiği sermaye tutarıdır. Şirket alacaklılarına karşı asgari bir güvence işlevi görür ve yalnız genel kurul kararıyla değiştirilebilir.Sermaye(Capital)Sermaye, bir işi kurmak ya da yürütmek için kullanılan para, makine, bina gibi kaynakların bütünüdür. Şirket hukukunda ise ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği ve esas sözleşmede yazılı olan tutarı anlatır.Yeniden Değerleme(Revaluation)Yeniden değerleme, işletmenin elindeki taşınmaz, makine gibi duran varlıkların kayıtlı değerlerinin enflasyon ya da piyasa değerindeki değişime göre güncellenmesidir; hem finansal raporlamada hem de vergi mevzuatında farklı kurallarla uygulanır.Yönetim Kurulu(Board of Directors)Yönetim kurulu, anonim şirketi yöneten ve dışarıya karşı temsil eden, genel kurul tarafından seçilen organdır. Şirketin üst düzey stratejisini belirler, yöneticileri atar, finansal raporlamayı ve risk yönetimini gözetir.