İçeriğe geç
parazade
Finans

Sermaye Azaltımı Nedir?

İngilizce: Capital Reduction

Yayın: · Son güncelleme:

Sermaye Azaltımı Nedir? Kısaca

Sermaye azaltımı, bir şirketin esas sözleşmedeki sermaye tutarını düşürmesidir. Genellikle birikmiş zararları kapatmak, fazla sermayeyi ortaklara iade etmek ya da kendi paylarını iptal etmek için yapılır ve alacaklıları koruyan özel kurallara tabidir.

Sermaye Azaltımı nedir?
İçindekiler
  1. Sermaye azaltımı nedir?
  2. Nasıl yapılır?
  3. Örnek ve dikkat edilecekler

Sermaye azaltımı, şirketin resmî sermayesini küçültmesidir. Sermaye alacaklılar için bir güvence olduğundan, Türk Ticaret Kanunu bu işlemi sıkı kurallara bağlamıştır.

Sermaye azaltımı nedir?

Şirketler sermayelerini başlıca şu nedenlerle azaltabilir:

  • Zararları kapatmak: Birikmiş zararlar sermayeyi aşındırmışsa, sermaye zarar tutarı kadar azaltılarak bilanço gerçeğe uygun hâle getirilir. Bu durumda ortaklara para ödenmez.
  • Fazla sermayeyi iade etmek: Şirketin ihtiyacından fazla sermayesi varsa, bir kısmı ortaklara geri ödenebilir.
  • Kendi paylarını iptal etmek: Şirketin geri aldığı paylar iptal edilerek sermaye düşürülebilir.

Nasıl yapılır?

Azaltım kararı genel kurul (limited şirkette ortaklar kurulu) tarafından alınır. Kararla birlikte azaltımın amacını ve alacaklıların haklarının nasıl korunacağını gösteren raporlar hazırlanır. Kanun, alacaklıların ilanla çağrılmasını ve talep eden alacaklıların alacaklarının ödenmesini ya da teminat altına alınmasını öngörür. İşlem ticaret siciline tescil edilir.

Sermaye, kanunda öngörülen asgari sermaye tutarının altına ancak aynı anda bu tutara kadar sermaye artırımı yapılırsa indirilebilir. Uygulamada zararlı şirketlerde "azaltım ve eş zamanlı artırım" sık görülür.

Örnek ve dikkat edilecekler

Varsayımsal bir şirketin sermayesi 50 milyon TL, birikmiş zararı 20 milyon TL olsun. Sermaye 30 milyon TL'ye indirilip zarar kapatılabilir. Ortakların pay sayısı ya da payların itibari değeri buna göre azalır.

Borsada zarar kapatma amaçlı azaltımlarda pay fiyatı teknik olarak düzeltilir; işlem tek başına şirketin değerini artırmaz. Azaltımın nedenini ve sonrasındaki planı incelemek önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sermaye azaltımında ortaklara para verilir mi?

Amaca bağlıdır. Zarar kapatma amaçlı azaltımda ortaklara ödeme yapılmaz; fazla sermayenin iadesi amaçlanıyorsa ödeme yapılabilir.

Sermaye azaltımı alacaklıları nasıl etkiler?

Kanun alacaklıları korumak için ilanla çağrı yapılmasını ve talep eden alacaklıların alacağının ödenmesini ya da teminat altına alınmasını öngörür.

İlgili terimler

Sermaye Artırımı(Capital Increase)Sermaye artırımı, bir şirketin esas sözleşmesindeki sermaye tutarını yükseltmesidir. Artırım ortaklardan ya da yeni yatırımcılardan para toplanarak (bedelli) veya şirket içindeki yedek ve fonların sermayeye eklenmesiyle (bedelsiz) yapılabilir.Esas Sermaye(Share Capital)Esas sermaye, bir anonim ya da limited şirketin esas sözleşmesinde yazılı olan ve ortakların ödemeyi taahhüt ettiği sermaye tutarıdır. Şirket alacaklılarına karşı asgari bir güvence işlevi görür ve yalnız genel kurul kararıyla değiştirilebilir.Asgari Sermaye(Minimum Capital)Asgari sermaye, bir anonim ya da limited şirketin kurulabilmesi için kanunun öngördüğü en düşük sermaye tutarıdır. Tutarlar Cumhurbaşkanı kararıyla güncellenebildiği için kuruluş öncesinde resmî kaynaklardan kontrol edilmelidir.Pay Geri Alımı(Share Buyback)Pay geri alımı, bir şirketin daha önce ihraç ettiği kendi paylarını borsadan ya da belirlenen yöntemle yeniden satın almasıdır; dolaşımdaki pay sayısını azaltır ve genellikle ortaklara değer aktarma aracı olarak kullanılır.Sermaye(Capital)Sermaye, bir işi kurmak ya da yürütmek için kullanılan para, makine, bina gibi kaynakların bütünüdür. Şirket hukukunda ise ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği ve esas sözleşmede yazılı olan tutarı anlatır.Ortaklar Kurulu(Board of Partners)Ortaklar kurulu, limited şirketin tüm ortaklarından oluşan en üst karar organıdır. Şirket sözleşmesini değiştirme, müdür atama, finansal tabloları onaylama ve kâr dağıtımı gibi temel kararları alır; anonim şirketteki genel kurula karşılık gelir.