İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Rootkit Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

Rootkit Nedir? Kısaca

Rootkit, bir cihazda en yüksek yetkiyle çalışarak kendi varlığını ve diğer zararlı yazılımları işletim sisteminden ve güvenlik programlarından gizleyen kötü amaçlı yazılım türüdür.

Rootkit nedir?
İçindekiler
  1. Rootkit nedir?
  2. Rootkit ne demek?
  3. Nasıl anlaşılır, ne yapılır?

Rootkit nedir?

Rootkit, işletim sisteminin derin katmanlarına yerleşerek görünmez olmaya çalışan zararlıdır. Kendisi tek başına veri çalmayabilir; asıl işi saklanmak ve saklamaktır. Saldırgan rootkit'i kurduktan sonra casus yazılım ya da arka kapı gibi diğer araçlarını onun gölgesinde çalıştırır.

Bu nedenle rootkit'ler en zor tespit edilen zararlılar arasındadır. Görev yöneticisi, dosya listesi ve hatta antivirüs taraması onları gösteremeyebilir.

Rootkit ne demek?

Kelime, Unix ve Linux sistemlerde en yetkili kullanıcıyı anlatan "root" ile "araç takımı" anlamına gelen "kit" kelimelerinden oluşur. Yani rootkit, yönetici yetkisini ele geçirip koruyan araçlar bütünüdür. Çalıştığı katmana göre farklı türleri vardır:

  • Kullanıcı modu: Programlar düzeyinde çalışır, tespiti görece kolaydır.
  • Çekirdek modu: İşletim sisteminin çekirdeğine yerleşir.
  • Önyükleme ve donanım yazılımı: Bilgisayar açılırken, sistemden bile önce çalışır.

Nasıl anlaşılır, ne yapılır?

Örneğin güvenlik yazılımınız kendiliğinden kapanıyor ve yeniden açılmıyorsa, ağ trafiğinde açıklanamayan bağlantılar görüyorsanız bir rootkit ihtimali değerlendirilmelidir. Bu belirtiler başka sorunlara da işaret edebilir, bu yüzden uzman görüşü gerekir.

Çekirdek seviyesindeki rootkit'ler çoğu zaman temizlenemez. En güvenli yol, verileri yedekleyip işletim sistemini sıfırdan kurmaktır. Önlem olarak cihaz başlatılırken yalnız imzalı yazılımların çalışmasına izin veren güvenli önyükleme özelliğini açık tutun ve güvenlik güncellemesi uygulamayı ertelemeyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Rootkit ne demek, neden tehlikelidir?

Rootkit, yönetici yetkisini ele geçirip kendini gizleyen araçlar bütünüdür. Tehlikesi, diğer zararlıları uzun süre fark edilmeden çalıştırabilmesidir.

Rootkit antivirüsle temizlenir mi?

Basit türler özel tarama araçlarıyla temizlenebilir. Çekirdek ya da önyükleme seviyesindeki rootkit'lerde ise en güvenli çözüm genellikle sistemi yeniden kurmaktır.

İlgili terimler

Kötü Amaçlı Yazılım(Malware)Kötü amaçlı yazılım (malware), bir cihaza ya da ağa zarar vermek, veri çalmak, kullanıcıyı gözetlemek veya sistemi izinsiz kontrol etmek için tasarlanmış her türlü yazılımın genel adıdır.Arka Kapı(Backdoor)Arka kapı (backdoor), bir yazılımda ya da sistemde normal kimlik doğrulama adımlarını atlayarak gizli erişim sağlayan yoldur. Saldırgan tarafından yerleştirilebileceği gibi geliştiricinin unuttuğu bir test girişi de olabilir.Yetki Yükseltme(Privilege Escalation)Yetki yükseltme (Privilege Escalation), bir saldırganın ya da zararlı yazılımın hakkı olandan daha fazla izin elde etmesidir. Sınırlı bir kullanıcı hesabından yönetici ya da sistem yetkisine geçiş tipik örnektir.EDR(Endpoint Detection and Response)EDR (Endpoint Detection and Response), bilgisayar, sunucu gibi uç noktalardaki süreç, dosya ve ağ etkinliğini sürekli kaydedip şüpheli davranışları tespit eden ve güvenlik ekibine uzaktan müdahale imkânı veren güvenlik çözümüdür.Casus Yazılım(Spyware)Casus yazılım (spyware), bir cihaza kullanıcının bilgisi dışında yerleşip konum, mesaj, şifre, tarama geçmişi gibi bilgileri gizlice toplayan ve üçüncü kişilere gönderen kötü amaçlı yazılımdır.LinuxLinux, Linus Torvalds'ın 1991'de geliştirmeye başladığı açık kaynaklı bir işletim sistemi çekirdeğidir. Gündelik dilde bu çekirdek üzerine kurulu Ubuntu, Debian gibi işletim sistemlerinin tamamı için kullanılır.Donanım(Hardware)Donanım (hardware), bilgisayarın ya da elektronik bir cihazın fiziksel olarak dokunulabilen parçalarının tamamıdır. İşlemci, bellek, disk, anakart, ekran ve klavye donanımın örnekleridir.Güvenlik Güncellemesi(Security Update)Güvenlik güncellemesi, işletim sistemi, uygulama ya da cihaz yazılımı üreticisinin bilinen güvenlik açıklarını kapatmak için yayımladığı güncellemedir. Bir ya da birden fazla güvenlik yaması içerir.