İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Antivirüs Nedir?

İngilizce: Antivirus

Yayın: · Son güncelleme:

Antivirüs Nedir? Kısaca

Antivirüs, bilgisayar ve telefonlardaki virüs, truva atı ve fidye yazılımı gibi zararlı yazılımları tespit edip engelleyen ve temizleyen güvenlik yazılımıdır. Bugünkü ürünler yalnız virüse değil, geniş bir tehdit yelpazesine karşı çalışır.

Antivirüs nedir?
İçindekiler
  1. Antivirüs nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Antivirüs nedir?

Antivirüs, cihazınızdaki zararlı yazılımları bulup durduran ve temizleyen programdır. Adını ilk dönemin en yaygın tehdidi olan virüslerden alır. Bugün aynı yazılımlar truva atı, casus yazılım, fidye yazılımı ve solucanlara karşı da koruma sağlar.

Windows'ta yerleşik olarak gelen Microsoft Defender gibi araçlar da birer antivirüs çözümüdür. Ayrıca ticari ve ücretsiz birçok ürün bulunur.

Nasıl çalışır?

Antivirüs programları birkaç yöntemi birlikte kullanır. İmza tabanlı tarama, bilinen zararlı dosyaların parmak izlerini bir veritabanıyla karşılaştırır. Davranış analizi ise bir programın şüpheli işler yapıp yapmadığına bakar: Kısa sürede yüzlerce dosyayı şifrelemeye başlayan bir uygulama, imzası bilinmese de durdurulabilir.

Gerçek zamanlı koruma özelliği, dosya açıldığı ya da indirildiği anda tarama yapar. Şüpheli dosya silinmek yerine önce karantinaya alınır, böylece yanlış alarm durumunda geri getirilebilir.

Örneğin e-postayla gelen "fatura.pdf.exe" adlı bir ek, açılmadan önce yakalanıp karantinaya alınabilir.

Nelere dikkat etmeli?

Antivirüs tek başına tam koruma sağlamaz. Sizi sahte bir sayfaya şifre girmekten ya da dolandırıcıya kod söylemekten koruyamaz. İşletim sistemi ve uygulama güncellemelerini açık tutmak, en az antivirüs kadar etkilidir.

Aynı anda iki farklı antivirüs çalıştırmak çakışmaya ve yavaşlamaya yol açabilir. Yazılımı yalnız üreticinin resmî sitesinden indirin, çünkü "ücretsiz antivirüs" adıyla dağıtılan sahte programlar da vardır. İlk adım olarak mevcut korumanızın açık ve güncel olduğunu kontrol edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Ücretsiz antivirüs yeterli mi?

Ev kullanıcıları için yerleşik ya da güvenilir ücretsiz çözümler temel korumayı çoğu zaman sağlar. Ücretli ürünler genellikle ek özellikler sunar, ama güncellemeler ve dikkatli kullanım her durumda belirleyicidir.

Telefonda antivirüs gerekir mi?

Uygulamaları yalnız resmî mağazalardan indiriyor ve sistemi güncel tutuyorsanız risk azalır. Android'de mağaza dışından uygulama yüklüyorsanız ek bir güvenlik uygulaması faydalı olabilir.

İlgili terimler

Anti-MalwareAnti-malware, virüs, casus yazılım, reklam yazılımı, fidye yazılımı ve rootkit gibi her türlü kötü amaçlı yazılımı tespit edip kaldırmak için tasarlanmış güvenlik yazılımlarının genel adıdır.Kötü Amaçlı Yazılım(Malware)Kötü amaçlı yazılım (malware), bir cihaza ya da ağa zarar vermek, veri çalmak, kullanıcıyı gözetlemek veya sistemi izinsiz kontrol etmek için tasarlanmış her türlü yazılımın genel adıdır.Gerçek Zamanlı Koruma(Real-Time Protection)Gerçek zamanlı koruma, güvenlik yazılımının dosyaları açıldığı, indirildiği ya da çalıştırıldığı anda arka planda sürekli tarayarak zararlı yazılımı bulaşmadan engellediği koruma katmanıdır.Karantina(Quarantine)Karantina, antivirüs veya güvenlik yazılımının zararlı ya da şüpheli bulduğu bir dosyayı silmeden, çalışamayacağı ayrı ve korumalı bir alana taşıyarak etkisiz hâle getirmesidir.Truva Atı(Trojan Horse)Truva atı (trojan), kendini yararlı ya da zararsız bir program gibi gösterip kullanıcıyı kandırarak cihaza yüklenen ve arka planda veri çalma, uzaktan erişim gibi zararlı işler yapan yazılımdır.Casus Yazılım(Spyware)Casus yazılım (spyware), bir cihaza kullanıcının bilgisi dışında yerleşip konum, mesaj, şifre, tarama geçmişi gibi bilgileri gizlice toplayan ve üçüncü kişilere gönderen kötü amaçlı yazılımdır.Fidye Yazılımı(Ransomware)Fidye yazılımı (ransomware), bir cihazdaki ya da ağdaki dosyaları şifreleyerek erişilemez hâle getiren ve şifreyi çözmek karşılığında genellikle kripto para ile fidye isteyen kötü amaçlı yazılımdır.