Casus Yazılım Nedir?
İngilizce: Spyware
Yayın: · Son güncelleme:
Casus Yazılım Nedir? Kısaca
Casus yazılım (spyware), bir cihaza kullanıcının bilgisi dışında yerleşip konum, mesaj, şifre, tarama geçmişi gibi bilgileri gizlice toplayan ve üçüncü kişilere gönderen kötü amaçlı yazılımdır.
Casus yazılım nedir?
Casus yazılım, adından da anlaşılacağı gibi cihazınızda sizi gözetleyen programdır. Fark edilmemek için tasarlanır: simgesi görünmeyebilir, arka planda sessizce çalışır. Topladığı bilgiler arasında mesajlar, arama kayıtları, konum, fotoğraflar ve klavyede yazılan her şey bulunabilir.
Bazı casus yazılımlar reklam şirketlerine veri satmak, bazıları banka bilgisi çalmak için kullanılır. Bir kişinin partnerini ya da çalışanını gizlice izlemek için kurulan türüne stalkerware denir.
Nasıl bulaşır?
Casus yazılımların çoğu kullanıcı tarafından farkında olmadan kurulur. Sahte bir güncelleme uyarısı, resmî mağaza dışından indirilen bir uygulama ya da ücretsiz bir programın içine gizlenmiş bir eklenti bunun tipik yollarıdır. Telefonunuza fiziksel erişimi olan biri de bunu birkaç dakika içinde kurabilir.
Telefonda nasıl anlaşılır?
Şu belirtiler şüphe uyandırmalıdır:
- Pilin olağandan çok daha hızlı bitmesi
- Kullanmadığınız hâlde artan mobil veri tüketimi
- Tanımadığınız uygulamalar ya da yönetici izni almış bilinmeyen profiller
- Telefonun boşta ısınması
Örneğin hiç yüklemediğiniz "Sistem Hizmeti" adlı bir uygulamanın konum, mikrofon ve SMS izinlerini aldığını görürseniz bu ciddi bir uyarıdır.
Nasıl temizlenir?
Şüpheli uygulamaları kaldırın, uygulama izinlerini gözden geçirin ve işletim sistemini güncelleyin. Emin olamıyorsanız önemli verileri yedekleyip telefonu fabrika ayarlarına döndürün. Ardından tüm önemli hesap şifrelerinizi değiştirin.
Sıkça Sorulan Sorular
Casus yazılım telefonda nasıl anlaşılır?
Hızlı pil tükenmesi, açıklanamayan veri kullanımı, tanımadığınız uygulamalar ve geniş izinlere sahip bilinmeyen profiller başlıca işaretlerdir. Ayarlar bölümündeki uygulama izinlerini düzenli kontrol etmek en pratik yoldur.
Birinin telefonuma gizlice casus yazılım kurması suç mu?
Evet. Başkasının cihazına izinsiz yazılım kurup verilerini izlemek, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan bilişim sistemine girme ve özel hayatın gizliliğini ihlal gibi suçları oluşturabilir.