İçeriğe geç
parazade

Yan Yükleme Nedir?

İngilizce: Sideloading

Yayın: · Son güncelleme:

Yan Yükleme Nedir? Kısaca

Yan yükleme (sideloading), bir uygulamanın Google Play ya da App Store gibi resmî mağazalar yerine internetten indirilen bir dosya veya başka bir kaynak aracılığıyla cihaza kurulmasıdır. Zararlı yazılım riskini artırır.

Yan Yükleme nedir?
İçindekiler
  1. Yan yükleme nedir?
  2. Riskleri nelerdir?
  3. Nasıl korunursunuz?

Yan yükleme nedir?

Yan yükleme, uygulamayı resmî mağazanın dışından kurmaktır. Android'de bu genellikle bir web sitesinden ya da mesajla gelen APK dosyasını açmak anlamına gelir. iPhone'da ise yan yükleme çok daha sınırlıdır; bazı bölgelerde alternatif mağazalara izin verilse de varsayılan yol App Store'dur.

Resmî mağazalar uygulamaları yayımlamadan önce belirli kontrollerden geçirir. Yan yüklemede bu filtre yoktur. Dosyanın kimden geldiğine ve içinde ne olduğuna tamamen siz güvenmek zorunda kalırsınız.

Riskleri nelerdir?

Dolandırıcılar yan yüklemeyi sık kullanır. "Kargo takip uygulaması", "e-Devlet güncellemesi" ya da "banka güvenlik modülü" adıyla gönderilen APK'lar, kurulduktan sonra SMS'lerinizi okuyup doğrulama kodlarını çalabilir. Bu tür uygulamalar çoğu zaman erişilebilirlik izni ister; bu izin ekranınızı okumalarına ve sizin yerinize tıklamalarına imkân verir.

Örneğin "paketiniz teslim edilemedi, takip için uygulamayı indirin" SMS'indeki bağlantıdan APK kuran biri, kısa süre içinde banka hesabından izinsiz işlemle karşılaşabilir.

Nasıl korunursunuz?

Uygulamaları yalnızca resmî mağazalardan ya da kurumun kendi resmî sitesinden indirin. Android'de "Bilinmeyen uygulamaları yükle" iznini hiçbir tarayıcıya ve mesajlaşma uygulamasına kalıcı olarak vermeyin. Google Play Protect'in açık olduğunu kontrol edin.

Şüpheli bir uygulama kurduysanız interneti kesin, uygulamayı kaldırın ve bankanızı arayın. Benzer tuzaklar için sahte uygulama maddesine bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

APK dosyası her zaman zararlı mıdır?

Hayır, APK Android uygulamalarının standart dosya biçimidir. Sorun dosyanın kaynağıdır; güvenilmeyen bir siteden ya da mesajdan gelen APK'nın zararlı olma ihtimali yüksektir.

Yan yüklenen bir uygulamayı nasıl kontrol ederim?

Uygulamanın istediği izinlere bakın; bir el feneri uygulaması SMS ya da erişilebilirlik izni istiyorsa şüphelenin. Emin değilseniz uygulamayı kaldırıp resmî mağazadaki sürümü kullanın.

İlgili terimler

Sahte Uygulama(Fake App)Sahte uygulama, bilinen bir bankanın, markanın ya da kamu hizmetinin uygulamasını taklit eden veya faydalı görünen ama arka planda veri çalan, reklam gösteren ya da cihazı ele geçirmeye çalışan mobil uygulamadır.Uygulama İzinleri(App Permissions)Uygulama izinleri, telefon ve bilgisayardaki uygulamaların kamera, mikrofon, konum, rehber, fotoğraflar ya da SMS gibi hassas özelliklere ve verilere erişmek için sizden aldığı onaylardır.Root Yetkisi(Rooting)Root yetkisi, Android ve Linux tabanlı sistemlerde işletim sisteminin tüm dosya ve ayarlarına sınırsız erişim sağlayan en yüksek yönetici yetkisidir. Telefonu rootlamak bu yetkiyi kullanıcıya ve uygulamalara açar.Kötü Amaçlı Yazılım(Malware)Kötü amaçlı yazılım (malware), bir cihaza ya da ağa zarar vermek, veri çalmak, kullanıcıyı gözetlemek veya sistemi izinsiz kontrol etmek için tasarlanmış her türlü yazılımın genel adıdır.AndroidAndroid, Google'ın geliştirdiği, Linux çekirdeğine dayanan açık kaynaklı mobil işletim sistemidir. Samsung, Xiaomi gibi birçok üreticinin telefon ve tabletlerinde çalışır, uygulamalar çoğunlukla Google Play'den indirilir.APKAPK (Android Package Kit), Android işletim sisteminde uygulamaları dağıtmak ve kurmak için kullanılan paket dosya formatıdır. Uygulamanın kodunu, görsellerini ve ayar dosyalarını tek bir arşivde toplar.Erişilebilirlik(Accessibility)Erişilebilirlik (accessibility), web siteleri ve uygulamaların görme, işitme, hareket ya da bilişsel engeli olan kişiler dâhil herkes tarafından algılanabilir, kullanılabilir ve anlaşılabilir biçimde tasarlanmasıdır.