İçeriğe geç
parazade
Finans

Akreditif Ne Demek?

İngilizce: Letter of Credit

Yayın: · Son güncelleme:

Akreditif Ne Demek? Kısaca

Akreditif, ithalatçının bankasının, ihracatçıya belirli belgeleri şartlara uygun şekilde ibraz etmesi karşılığında ödeme yapmayı taahhüt ettiği dış ticaret ödeme yöntemidir. Alıcı ve satıcı arasındaki güven sorununu bankanın güvencesiyle çözer.

Akreditif nedir?
İçindekiler
  1. Akreditif ne demek?
  2. Nasıl işler?
  3. Türleri ve maliyeti

Akreditif, dış ticarette en güvenli ödeme yöntemlerinden biri kabul edilir. Alıcı malı almadan para ödemek istemez, satıcı da parayı almadan malı göndermek istemez. Akreditifte araya banka girer: satıcı sözleşmede istenen belgeleri sunduğunda ödeme bankanın taahhüdüyle yapılır. İngilizcede "letter of credit" (L/C) denir.

Akreditif ne demek?

Akreditifin başlıca tarafları şunlardır:

  • Amir (ithalatçı): Bankasına akreditif açtıran alıcı.
  • Amir banka: Akreditifi açan ve ödeme taahhüdü veren banka.
  • Lehtar (ihracatçı): Ödemeyi alacak satıcı.
  • İhbar ya da teyit bankası: Genellikle ihracatçının ülkesindeki, akreditifi ileten ya da ayrıca ödeme güvencesi veren banka.

Uluslararası uygulamada akreditifler çoğunlukla Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) UCP 600 olarak bilinen kurallarına tabi olarak açılır.

Nasıl işler?

  1. Alıcı ve satıcı, ödemenin akreditifle yapılacağında anlaşır.
  2. Alıcı, bankasına başvurup istenen belgeleri ve şartları belirten akreditifi açtırır.
  3. Satıcı malı gönderir; konşimento, fatura, sigorta poliçesi, menşe belgesi gibi belgeleri bankaya sunar.
  4. Banka belgeleri akreditif şartlarıyla karşılaştırır; uygunsa ödeme yapılır ya da vadeli akreditifte ödeme taahhüt edilir.
  5. Alıcı, belgeleri alarak malı gümrükten çeker.

Bankalar malın kendisini değil, belgeleri inceler. Belgelerde küçük bir uyumsuzluk bile ödemeyi geciktirebilir.

Türleri ve maliyeti

  • Görüldüğünde ödemeli: Belgeler uygun bulunduğunda ödeme yapılır.
  • Vadeli: Ödeme belirli bir süre sonra yapılır.
  • Teyitli: Satıcının ülkesindeki banka da ödemeyi garanti eder.

Akreditif açma, teyit ve belge inceleme gibi kalemler için bankalar komisyon alır. Bu yüzden genellikle diğer yöntemlerden daha pahalıdır; işlem tutarı ve karşı taraf riski birlikte değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Akreditif nedir, kimler kullanır?

Akreditif, bankanın belgeler karşılığında ödeme taahhüdü verdiği dış ticaret ödeme yöntemidir. Özellikle birbirini yeni tanıyan ya da yüksek tutarlı işlem yapan ithalatçı ve ihracatçılar tercih eder.

Akreditifte ödeme neden reddedilebilir?

Sunulan belgeler akreditif şartlarıyla uyumlu değilse banka ödemeyi reddedebilir ya da alıcının onayını bekleyebilir. Belgeleri hazırlarken her ayrıntıyı akreditif metniyle karşılaştırmak gerekir.

İlgili terimler

Vesaik Mukabili(Documents Against Payment)Vesaik mukabili, ihracatçının malı temsil eden belgeleri (konşimento, fatura gibi) bankalar aracılığıyla gönderdiği ve ithalatçının bu belgeleri ancak bedeli ödeyerek ya da vadeli bir ödeme taahhüdü vererek alabildiği dış ticaret ödeme yöntemidir.Konşimento(Bill of Lading)Konşimento, deniz yoluyla taşınan mal için taşıyıcının ya da temsilcisinin düzenlediği, malın gemiye yüklendiğini veya teslim alındığını gösteren, taşıma sözleşmesini belgeleyen ve malı temsil eden kıymetli evraktır.Peşin Ödeme(Advance Payment)Peşin ödeme, bir mal ya da hizmetin bedelinin tamamının, teslimattan önce veya alım anında tek seferde ödenmesidir. Dış ticarette alıcının malı göndermeden önce ödemeyi yaptığı ve satıcı için en güvenli yöntemdir.IncotermsIncoterms, Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) yayımladığı ve uluslararası satışta malın teslim noktasını, taşıma ve sigorta masraflarını, riskin satıcıdan alıcıya geçtiği anı tanımlayan standart teslim şekilleri kurallarıdır.Lehtar(Beneficiary)Lehtar, bir sigorta poliçesi, çek, akreditif ya da teminat mektubu gibi bir belgede ödemenin kendisine yapılacağı belirtilen kişi veya kurumdur. Kısaca, bir hakkın ya da ödemenin lehine düzenlendiği taraftır.Menşe Belgesi(Certificate of Origin)Menşe belgesi, ihraç edilen bir malın hangi ülkede üretildiğini ya da esaslı işçilik gördüğünü resmî olarak gösteren belgedir. Alıcı ülkede uygulanacak gümrük vergisini, kotaları ve tercihli ticaret haklarını belirlemede kullanılır.Karşı Taraf Riski(Counterparty Risk)Karşı taraf riski, bir finansal işlemde karşı tarafın vade gelmeden ya da vadesinde yükümlülüğünü yerine getirmemesi sonucu zarar etme ihtimalidir. Özellikle türev, repo ve tezgâhüstü işlemlerde önemlidir.