Genişletici Para Politikası Nedir?
İngilizce: Expansionary Monetary Policy
Yayın: · Son güncelleme:
Genişletici Para Politikası Nedir? Kısaca
Genişletici para politikası, merkez bankasının faizleri düşürerek ve piyasadaki para miktarını artırarak kredi, harcama ve yatırımı canlandırmayı amaçladığı para politikası duruşudur. Genellikle durgunluk dönemlerinde uygulanır.
Genişletici para politikası, merkez bankasının ekonomideki toplam talebi artırmak için borçlanmayı ucuzlattığı ve likiditeyi bollaştırdığı politikadır. "Gevşek" ya da "destekleyici" para politikası olarak da anılır.
Genişletici para politikası nedir?
Ekonomi yavaşladığında, işsizlik arttığında ya da enflasyon hedefin belirgin biçimde altına düştüğünde merkez bankaları ekonomiyi desteklemek ister. Bunun için para politikası araçlarını, harcamayı ve yatırımı özendirecek yönde kullanırlar. Böylece hane halkı ve şirketler daha kolay kredi bulur, tasarruf yerine harcamaya yönelir.
Hangi araçlar kullanılır?
- Politika faizi indirimi: Bankaların fonlama maliyetini ve dolayısıyla kredi faizlerini düşürür.
- Zorunlu karşılık oranlarını düşürmek: Bankaların kredi verebileceği fonu artırır.
- Açık piyasa işlemleri: Merkez bankasının tahvil alarak piyasaya likidite vermesi.
- Niceliksel genişleme: Faizler çok düşük seviyedeyken büyük ölçekli varlık alımları.
Etkileri ve riskleri
Genişletici politika kısa vadede büyümeyi ve istihdamı destekleyebilir. Ancak ekonomi zaten güçlüyken ya da enflasyon yüksekken uygulanırsa fiyat artışlarını hızlandırabilir, yerel paranın değer kaybetmesine ve varlık fiyatlarında balonlara yol açabilir. Etkiler genellikle gecikmeli ortaya çıkar; bu yüzden merkez bankaları zamanlamaya dikkat eder. Faizler sıfıra yaklaştığında politikanın etkisi zayıflayabilir; bu duruma likidite tuzağı denir. Karşıt duruş için sıkı para politikası kavramına bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Genişletici para politikası enflasyonu artırır mı?
Artırabilir. Para ve kredi bollaştığında talep artar; üretim bu talebi karşılayamazsa fiyatlar yükselir. Bu nedenle genellikle enflasyonun düşük olduğu durgunluk dönemlerinde tercih edilir.
Genişletici para politikası ile genişletici maliye politikası farkı nedir?
Para politikasını merkez bankası faiz ve likidite araçlarıyla yürütür. Maliye politikasını ise hükümet vergi ve kamu harcamaları üzerinden uygular.