İçeriğe geç
parazade

Kurumsallaşma Nedir?

İngilizce: Institutionalization

Yayın: · Son güncelleme:

Kurumsallaşma Nedir? Kısaca

Kurumsallaşma, bir şirketin tek tek kişilere bağımlı kalmadan yazılı kurallar, tanımlı süreçler ve net görev dağılımıyla yönetilebilir hâle gelmesidir. Amaç, kurucu ya da kilit çalışan ayrıldığında da işlerin aksamadan sürmesidir.

Kurumsallaşma nedir?
İçindekiler
  1. Kurumsallaşma nedir?
  2. Hangi adımlarla sağlanır?
  3. Örnek

Kurumsallaşma nedir?

Kurumsallaşma, şirketin "kişi şirketi" olmaktan çıkıp "kurum" olmasıdır. Kararlar bir kişinin hafızasına değil, yazılı kurallara ve süreçlere dayanır. Kim neyden sorumlu, hangi harcamayı kim onaylar, bir iş nasıl yapılır gibi soruların cevabı herkesçe bilinir.

Kurumsallaşmış bir şirkette kurucu tatile çıktığında işler durmaz. Yeni gelen çalışan da kısa sürede neyi nasıl yapacağını öğrenir.

Hangi adımlarla sağlanır?

İlk adım, organizasyon yapısını ve görev tanımlarını yazmaktır. Ardından temel süreçler, örneğin satın alma, işe alım ve fiyatlama, standart operasyon prosedürü hâline getirilir. Bütçe, raporlama ve performans ölçümü düzenli bir takvime bağlanır.

Yönetim tarafında yetki devri ve denetim mekanizmaları kurulur. Daha büyük şirketlerde bağımsız yönetim kurulu üyeleri ve iç denetim de bu sürecin parçasıdır. Hepsini aynı anda yapmaya çalışmak yerine en çok aksayan alandan başlamak daha gerçekçidir.

Örnek

Varsayımsal 30 çalışanlı bir mobilya üreticisi düşünün. Bütün siparişleri kurucu ortak telefonla takip ediyor, fiyatları ezberden veriyor. Kurucu iki hafta hastalandığında teslimatlar gecikiyor ve müşteriler fiyat farkından şikâyet ediyor.

Bu şirket için ilk iş, sipariş takibini ortak bir sisteme taşımak ve fiyat listesini yazılı hâle getirmektir. Aile şirketlerinde bu adımlar genellikle aile anayasası ile birlikte ele alınır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kurumsallaşma ne kadar sürer?

Şirketin büyüklüğüne ve mevcut düzenine göre değişir; genellikle birkaç yıla yayılan bir süreçtir. Küçük bir şirkette temel süreçlerin yazılması birkaç ay içinde tamamlanabilir.

Küçük şirketler için de kurumsallaşma gerekir mi?

Evet, ölçekle orantılı olarak gerekir. Birkaç çalışanlı bir işletmede bile görevlerin ve temel süreçlerin yazılı olması, büyüme ve devir aşamasında işi kolaylaştırır.

İlgili terimler

Aile Şirketi(Family Business)Aile şirketi, sermayesinin çoğunluğu bir aileye ait olan ve yönetiminde aile üyelerinin belirleyici olduğu işletmedir. Küçük bir dükkândan büyük bir holdinge kadar her ölçekte olabilir; asıl ayırt edici yönü kontrolün aile içinde kalmasıdır.Standart Operasyon Prosedürü(Standard Operating Procedure)Standart operasyon prosedürü (SOP), bir işletmede tekrar eden bir işin her seferinde aynı kalitede ve güvenli biçimde yapılabilmesi için adımlarını, sorumlularını ve kontrol noktalarını yazılı olarak tanımlayan talimat belgesidir.Kurumsal Yönetim(Corporate Governance)Kurumsal yönetim, bir şirketin nasıl yönetildiğini ve denetlendiğini; pay sahipleri, yönetim kurulu, yöneticiler ve diğer paydaşlar arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar ve uygulamalar bütünüdür. Temel ilkeleri şeffaflık, hesap verebilirlik, sorumluluk ve adilliktir.Organizasyon Yapısı(Organizational Structure)Organizasyon yapısı, bir şirkette görevlerin, yetkilerin ve sorumlulukların nasıl dağıtıldığını, birimlerin nasıl gruplandığını ve kararların hangi kanallardan aktığını belirleyen düzendir.Kurucu(Founder)Kurucu, bir şirketi, girişimi ya da kuruluşu fikir aşamasından başlatan, ilk ekibi toplayan ve resmî kuruluşunda yer alan kişidir; İngilizcede founder olarak geçer.Kurucu Ortak(Co-Founder)Kurucu ortak (co-founder), bir şirketi ya da girişimi başka bir veya birkaç kişiyle birlikte en başta kuran, riskini paylaşan ve karşılığında şirkette kurucu payı alan kişidir.Aile Anayasası(Family Constitution)Aile anayasası, aile şirketinde aile üyelerinin şirketle ilişkisini düzenleyen yazılı kurallar bütünüdür. İşe giriş, yönetime katılım, pay devri ve kuşak geçişi gibi konuları önceden belirleyerek anlaşmazlıkları azaltmayı amaçlar.