İçeriğe geç
parazade

Kurumsal Yönetim Nedir?

İngilizce: Corporate Governance

Yayın: · Son güncelleme:

Kurumsal Yönetim Nedir? Kısaca

Kurumsal yönetim, bir şirketin nasıl yönetildiğini ve denetlendiğini; pay sahipleri, yönetim kurulu, yöneticiler ve diğer paydaşlar arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar ve uygulamalar bütünüdür. Temel ilkeleri şeffaflık, hesap verebilirlik, sorumluluk ve adilliktir.

Kurumsal Yönetim nedir?
İçindekiler
  1. Kurumsal yönetim nedir?
  2. Dört temel ilke
  3. Türkiye'de kurumsal yönetim
  4. Yatırımcı için neden önemli?

Kurumsal yönetim, şirketin sahipleri ile yöneticileri arasındaki dengeyi kuran sistemdir. Amaç, şirketin yalnız birkaç kişinin değil, tüm pay sahiplerinin ve paydaşların çıkarını gözetecek biçimde yönetilmesini sağlamaktır.

Kurumsal yönetim nedir?

Büyük şirketlerde sahipler ile yöneticiler genellikle farklı kişilerdir. Yöneticilerin kendi çıkarlarını şirketin çıkarlarının önüne koyma riskine "vekâlet sorunu" denir. Kurumsal yönetim; yönetim kurulunun yapısı, denetim mekanizmaları, kamuyu aydınlatma ve pay sahibi hakları gibi araçlarla bu riski azaltmaya çalışır.

Dört temel ilke

  • Şeffaflık: Finansal ve finansal olmayan bilgilerin doğru, zamanında ve anlaşılır biçimde açıklanması.
  • Hesap verebilirlik: Yönetim kurulunun ve yöneticilerin pay sahiplerine karşı kararlarının hesabını verebilmesi.
  • Sorumluluk: Şirket faaliyetlerinin mevzuata, esas sözleşmeye ve etik kurallara uygun yürütülmesi.
  • Adillik: Azınlık dahil tüm pay sahiplerine ve paydaşlara eşit davranılması.

Türkiye'de kurumsal yönetim

Borsada işlem gören şirketler, Sermaye Piyasası Kurulu'nun Kurumsal Yönetim Tebliği'ne tabidir. Bu düzenleme, bağımsız yönetim kurulu üyesi bulundurulması, denetim komitesi gibi komitelerin kurulması ve kurumsal yönetim uyum raporlarının yayımlanması gibi yükümlülükler getirir. Şirketler bazı ilkelere uyup uymadıklarını ve uymuyorlarsa gerekçesini açıklar. Bankalar için ayrıca bankacılık mevzuatındaki kurallar uygulanır.

Yatırımcı için neden önemli?

İyi kurumsal yönetim, bilgi asimetrisini ve çıkar çatışması riskini azaltır. Yatırımcılar şirketin ilişkili taraf işlemlerine, yönetim kurulunun yapısına ve ESG uygulamalarına bakarak yönetim kalitesi hakkında fikir edinebilir. Ancak kurumsal yönetim notu ya da uyum raporu tek başına yatırım kararı için yeterli değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kurumsal yönetim yalnız büyük şirketler için mi geçerli?

Hayır. Borsa şirketleri için zorunlu kurallar vardır ama aile şirketleri ve küçük işletmeler de şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinden fayda görür.

Kurumsal yönetim ilkeleri kim tarafından belirlenir?

Türkiye'de halka açık şirketler için Sermaye Piyasası Kurulu düzenleme yapar. Uluslararası alanda OECD Kurumsal Yönetim İlkeleri yaygın bir referanstır.

İlgili terimler

Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi(Independent Board Member)Bağımsız yönetim kurulu üyesi, şirketle, yöneticileriyle ve ana ortaklarla önemli bir çıkar ilişkisi bulunmayan, kararlarını tarafsız verebilen yönetim kurulu üyesidir. Türkiye'de borsada işlem gören şirketler için SPK düzenlemeleriyle zorunlu tutulur.Yönetim Kurulu(Board of Directors)Yönetim kurulu, anonim şirketi yöneten ve dışarıya karşı temsil eden, genel kurul tarafından seçilen organdır. Şirketin üst düzey stratejisini belirler, yöneticileri atar, finansal raporlamayı ve risk yönetimini gözetir.ESGESG, İngilizce Environmental (Çevresel), Social (Sosyal) ve Governance (Kurumsal Yönetişim) kelimelerinin baş harflerinden oluşur; şirketlerin bu üç alandaki performansını değerlendirmek için kullanılan kriterler bütünüdür.Azınlık Hissedar(Minority Shareholder)Azınlık hissedar, bir şirkette yönetim kontrolünü sağlayacak kadar paya sahip olmayan, dolayısıyla genel kurul kararlarında belirleyici olamayan pay sahibidir. Borsada hisse alan bireysel yatırımcıların çoğu azınlık hissedardır.Sermaye(Capital)Sermaye, bir işi kurmak ya da yürütmek için kullanılan para, makine, bina gibi kaynakların bütünüdür. Şirket hukukunda ise ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği ve esas sözleşmede yazılı olan tutarı anlatır.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.