İçeriğe geç
parazade

Aile Şirketi Nedir?

İngilizce: Family Business

Yayın: · Son güncelleme:

Aile Şirketi Nedir? Kısaca

Aile şirketi, sermayesinin çoğunluğu bir aileye ait olan ve yönetiminde aile üyelerinin belirleyici olduğu işletmedir. Küçük bir dükkândan büyük bir holdinge kadar her ölçekte olabilir; asıl ayırt edici yönü kontrolün aile içinde kalmasıdır.

Aile Şirketi nedir?
İçindekiler
  1. Aile şirketi nedir?
  2. Güçlü ve zayıf yanları
  3. Örnek ve dikkat edilecekler

Aile şirketi nedir?

Aile şirketi, bir aile ya da birbirine akraba birkaç kişinin kontrol ettiği şirkettir. Ortaklık payları büyük ölçüde aile üyelerindedir, kararlar da çoğunlukla aile içinde alınır. Şirket türü fark etmez; şahıs işletmesi, limited ya da anonim şirket olabilir.

Bu şirketlerde iş ve aile ilişkileri iç içedir. Babadan oğula ya da kızına geçen bir işletme, aynı anda hem bir gelir kaynağı hem de ailenin ortak mirasıdır.

Güçlü ve zayıf yanları

Güçlü yanların başında uzun vadeli bakış gelir. Aile, şirketi birkaç yıllık kâr için değil, sonraki kuşağa bırakmak için yönetir. Hızlı karar alma ve güvene dayalı ilişkiler de avantaj sağlar.

Zayıf yanlar genellikle kuşak geçişinde ortaya çıkar. Görev ve yetkiler yazılı değilse kardeşler ya da kuzenler arasında anlaşmazlık çıkabilir. Liyakat yerine akrabalığa göre işe alım da şirketin büyümesini yavaşlatır.

Örnek ve dikkat edilecekler

Varsayımsal bir tekstil atölyesi düşünün. Kurucu yirmi yıl boyunca her kararı tek başına verdi. Üç çocuğu işe girdiğinde kimin neye karar vereceği belirsiz kaldı ve maaş, kâr payı, görev dağılımı tartışma konusu oldu.

Bu tür sorunları önlemek için kurallar erkenden yazıya dökülmelidir. Aile anayasası hazırlamak, bağımsız yönetim kurulu üyesi atamak ve görev tanımlarını netleştirmek ilk adımlar arasında yer alır. Bu adımların bütünü kurumsallaşma olarak adlandırılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Aile şirketi nasıl anlaşılır?

Sermayenin çoğunluğu bir aileye aitse ve aile üyeleri yönetimde belirleyiciyse şirket aile şirketi sayılır. Şirketin büyüklüğü ya da türü bu tanımı değiştirmez.

Aile şirketlerinde en sık sorun nedir?

En sık sorun kuşak geçişidir. Yetki, görev ve pay devri kuralları önceden belirlenmemişse aile üyeleri arasında anlaşmazlık çıkar ve şirket zarar görür.

İlgili terimler

Aile Anayasası(Family Constitution)Aile anayasası, aile şirketinde aile üyelerinin şirketle ilişkisini düzenleyen yazılı kurallar bütünüdür. İşe giriş, yönetime katılım, pay devri ve kuşak geçişi gibi konuları önceden belirleyerek anlaşmazlıkları azaltmayı amaçlar.Kurumsallaşma(Institutionalization)Kurumsallaşma, bir şirketin tek tek kişilere bağımlı kalmadan yazılı kurallar, tanımlı süreçler ve net görev dağılımıyla yönetilebilir hâle gelmesidir. Amaç, kurucu ya da kilit çalışan ayrıldığında da işlerin aksamadan sürmesidir.Yedekleme Planı(Succession Planning)Yedekleme planı, şirketteki kritik pozisyonlar için olası halef adaylarının önceden belirlenip yetiştirildiği insan kaynakları planıdır. Halefiyet planlaması olarak da anılır ve ani ayrılıklarda işin aksamasını önler.Kurumsal Yönetim(Corporate Governance)Kurumsal yönetim, bir şirketin nasıl yönetildiğini ve denetlendiğini; pay sahipleri, yönetim kurulu, yöneticiler ve diğer paydaşlar arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar ve uygulamalar bütünüdür. Temel ilkeleri şeffaflık, hesap verebilirlik, sorumluluk ve adilliktir.İşe Alım(Recruitment)İşe alım, bir şirketin boş ya da yeni açılan bir pozisyon için uygun adayı bulma, değerlendirme ve işe başlatma sürecidir. İhtiyacın belirlenmesiyle başlar, teklifin kabul edilip çalışanın işe başlamasıyla tamamlanır.Yönetim Kurulu Üyesi(Board Member)Yönetim kurulu üyesi, anonim şirketin yönetim ve temsil organı olan yönetim kurulunda görev yapan, genel kurul tarafından seçilen ve şirket kararlarına oy veren kişidir. Görevini özenle yerine getirmezse kişisel sorumluluğu doğabilir.