Blokzincir Nedir?

Blokzincir (blockchain), bir ağdaki işlemlerin ortak bir deftere kaydedildiği dağıtık bir veri yapısıdır. Kayıtlar "blok" adı verilen paketlerde toplanır ve her blok bir önceki bloğun kriptografik özetini (hash) içerir. Böylece bloklar bir zincir gibi birbirine bağlanır.

Blokzincir nasıl çalışır?

1. Kullanıcı bir işlem başlatır ve ağa yayınlar.
2. Ağdaki düğümler işlemin kurallara uygun olup olmadığını kontrol eder.
3. Geçerli işlemler bir bloğa eklenir; blok, bir konsensüs mekanizması ile (ör. iş ispatı veya hisse ispatı) zincire bağlanır.
4. Her düğüm zincirin kopyasını günceller.

Geçmişteki bir kaydı değiştirmek, o bloğun hash'ini ve ondan sonraki tüm blokları değiştirmeyi gerektirir. Ağın çoğunluğu dürüst kaldığı sürece bu pratikte çok zordur.

Örnek

Varsayımsal olarak Ayşe, Mehmet'e bir miktar kripto para gönderdiğinde bu işlem tek bir bankanın sunucusunda değil, ağdaki binlerce kopyada aynı şekilde görünür. Herkes işlemi doğrulayabilir; ancak kimse tek başına silemez. Bankacılıktaki gibi bir müşteri hizmetleri ya da itiraz mekanizması da yoktur.

Nelere dikkat etmeli?

Blokzincirin değiştirilemez olması, yanlış adrese yapılan bir transferin de genellikle geri alınamayacağı anlamına gelir. Ayrıca teknolojinin güvenli olması, üzerinde çalışan her projenin güvenilir olduğu anlamına gelmez; akıllı sözleşme hataları ve dolandırıcılıklar ayrı risklerdir.