İçeriğe geç
parazade
Borsa

İkincil Halka Arz Nedir?

İngilizce: Secondary Public Offering

Yayın: · Son güncelleme:

İkincil Halka Arz Nedir? Kısaca

İkincil halka arz, payları zaten borsada işlem gören bir şirketin yeniden halka arz yapmasıdır. Şirket yeni pay çıkararak sermaye toplayabilir ya da mevcut ortaklar ellerindeki payları yatırımcılara satabilir.

İkincil Halka Arz nedir?
İçindekiler
  1. İkincil halka arz nedir, türleri nelerdir?
  2. Nasıl yapılır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

İkincil halka arz, ilk halka arzını tamamlamış ve payları borsada işlem gören bir şirketin sonradan yeniden halka pay satmasıdır. İngilizcede secondary public offering (SPO) ya da follow-on offering olarak bilinir. İlk halka arzdan farkı, şirketin piyasada zaten bir fiyatının ve işlem geçmişinin olmasıdır.

İkincil halka arz nedir, türleri nelerdir?

İki temel biçimi vardır:

  • Sermaye artırımı yoluyla: Şirket yeni pay çıkarır ve elde edilen para şirkete girer. Bu durumda mevcut pay sahiplerinin oranı seyrelir.
  • Ortak satışı yoluyla: Mevcut ortaklar ellerindeki payları satar; para şirkete değil satıcı ortaklara gider. Şirketin toplam pay sayısı değişmez.

Bazı işlemlerde bu iki yöntem birlikte kullanılır.

Nasıl yapılır?

Türkiye'de borsada işlem gören payların halka arzı da SPK onaylı izahname ve ilgili düzenlemelere tabidir. Satış, talep toplama yoluyla ya da borsada satış gibi yöntemlerle yapılabilir. Fiyat, mevcut borsa fiyatı dikkate alınarak ve çoğunlukla bir iskontoyla belirlenir. Kurumsal yatırımcılara yönelik hızlı işlemlerde hızlandırılmış talep toplama da kullanılabilir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Toplanan paranın nerede kullanılacağı (borç ödeme, yatırım, işletme sermayesi) izahnamede yer alır ve önemlidir.
  • Ortak satışında satıcının neden çıkış yaptığını sorgulamak gerekir.
  • Yeni payların arzı ve iskontolu fiyat, kısa vadede fiyat baskısı yaratabilir.
  • Mevcut ortakların rüçhan hakkının kısıtlanıp kısıtlanmadığı kontrol edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

İkincil halka arz hisse fiyatını düşürür mü?

Çoğu zaman kısa vadede fiyat baskısı yaratır, çünkü piyasaya yeni pay arzı gelir ve satış genellikle iskontolu yapılır. Toplanan paranın verimli kullanılması ise uzun vadede farklı bir etki yaratabilir.

İkincil halka arzda para kime gider?

Yeni pay çıkarılıyorsa para şirkete girer. Mevcut ortaklar paylarını satıyorsa para satıcı ortaklara gider ve şirketin kasasına bir şey girmez.

İlgili terimler

Halka Arz(Initial Public Offering)Halka arz, bir şirketin paylarını ilk kez geniş yatırımcı kitlesine satarak borsada işlem görmeye başlamasıdır. Şirket bu yolla kaynak toplar ya da mevcut ortaklar paylarının bir kısmını satar.Seyrelme(Dilution)Seyrelme (sulanma), bir şirketin yeni pay çıkarması sonucunda mevcut ortakların sahiplik oranının, oy gücünün ve hisse başına kâr gibi göstergelerin azalmasıdır. Tahsisli artırım, halka arz ve dönüştürülebilir araçlar seyrelmeye yol açabilir.Tahsisli Sermaye Artırımı(Private Placement)Tahsisli sermaye artırımı, bir şirketin mevcut ortakların yeni pay alma hakkını kısıtlayarak artırılan sermayeyi temsil eden payları önceden belirlenmiş bir ya da birkaç yatırımcıya satmasıdır. Genellikle stratejik ortak almak ya da hızlı finansman sağlamak için kullanılır.Hızlandırılmış Talep Toplama(Accelerated Bookbuilding)Hızlandırılmış talep toplama (accelerated bookbuilding, ABB), büyük miktarda payın genellikle bir gece ya da birkaç saat içinde kurumsal yatırımcılardan talep toplanarak iskontolu bir fiyattan satıldığı yöntemdir.İzahname(Prospectus)İzahname, sermaye piyasası araçlarının halka arzında veya borsada işlem görmesinde yatırımcıları bilgilendirmek amacıyla hazırlanan ve SPK tarafından onaylanan belgedir. İhraççının faaliyetleri, finansalları, riskleri ve halka arzın koşulları burada yer alır.Talep Toplama(Bookbuilding)Talep toplama, halka arzda yatırımcıların satın almak istedikleri pay miktarını belirli gün ve saatler arasında aracı kurumlara ilettiği süreçtir. Süreç sonunda toplanan taleplere göre paylar, izahnamede belirtilen yönteme göre dağıtılır.