İçeriğe geç
parazade

Talep Toplama Nedir?

İngilizce: Bookbuilding

Yayın: · Son güncelleme:

Talep Toplama Nedir? Kısaca

Talep toplama, halka arzda yatırımcıların satın almak istedikleri pay miktarını belirli gün ve saatler arasında aracı kurumlara ilettiği süreçtir. Süreç sonunda toplanan taleplere göre paylar, izahnamede belirtilen yönteme göre dağıtılır.

Talep Toplama nedir?
İçindekiler
  1. Talep toplama nedir, nasıl işler?
  2. Talep toplama yöntemleri
  3. Dağıtım yöntemleri
  4. Nelere dikkat etmeli?

Talep toplama, halka arz edilen payları satın almak isteyen yatırımcıların taleplerini ilettiği süreçtir. İngilizcede bookbuilding olarak bilinir. Talepler yatırımcı gruplarına göre (bireysel, yurt içi kurumsal, yurt dışı kurumsal gibi) ayrı ayrı toplanır ve süre bitince dağıtım yapılır.

Talep toplama nedir, nasıl işler?

  1. SPK onaylı izahname yayımlanır; talep toplama tarihleri, fiyat ve dağıtım esasları açıklanır.
  2. Yatırımcılar, belirtilen günlerde aracı kurumlar ve bankalar aracılığıyla talepte bulunur.
  3. Talep sırasında ödeme genellikle nakit ya da izin verilen kıymetlerin blokesi yoluyla yapılır.
  4. Talep toplama sona erdiğinde paylar yatırımcı grupları arasında izahnamedeki oranlara göre dağıtılır.
  5. Dağıtım sonuçları KAP'ta açıklanır, fazla bloke edilen tutarlar iade edilir.

Talep toplama yöntemleri

  • Sabit fiyatla talep toplama: Fiyat önceden belirlenir; yatırımcı yalnızca miktar belirtir. Ayrıntılı bilgi için sabit fiyatla talep toplama maddesine bakabilirsin.
  • Fiyat aralığıyla talep toplama: Yatırımcı belirli bir aralık içinde fiyat ve miktar belirtir; nihai fiyat talebe göre oluşur.
  • Borsada satış: Paylar talep toplama yerine doğrudan Borsa İstanbul'da özel bir pazarda satışa sunulur.

Dağıtım yöntemleri

Bireysel yatırımcılara dağıtım eşit dağıtım ya da oransal dağıtım yöntemiyle yapılabilir. Hangi yöntemin kullanılacağı izahnamede yazar; SPK düzenlemeleri bazı halka arzlarda belirli yöntemleri zorunlu tutabilir. Güncel kuralları SPK'dan kontrol etmek gerekir.

Nelere dikkat etmeli?

Talep toplama döneminde bloke edilen paranın dağıtıma kadar kullanılamayacağını unutma. Yüksek talep, alacağın pay miktarının sınırlı olacağı anlamına gelir; ayrıca halka arz sonrası fiyat performansını garanti etmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Talep toplamada istediğim kadar pay alabilir miyim?

Talep edebilirsin, ancak alacağın miktar toplam talebe ve dağıtım yöntemine bağlıdır. Talep yüksekse yatırımcı başına düşen pay miktarı talep ettiğinden çok daha az olabilir.

Talep toplama sonunda param ne zaman iade edilir?

Dağıtım sonuçlandıktan sonra karşılanmayan talep tutarı iade edilir. Kesin süre ve yöntem izahnamede ve aracı kurumun duyurularında yer alır.

İlgili terimler

Eşit Dağıtım(Equal Allocation)Eşit dağıtım, halka arzda belirli bir yatırımcı grubuna ayrılan payların, talep miktarından bağımsız olarak talepte bulunan her yatırımcıya eşit miktarda dağıtıldığı yöntemdir. Talep ettiğinden az pay talep eden yatırımcı yalnızca talebi kadar pay alır.Oransal Dağıtım(Proportional Allocation)Oransal dağıtım, halka arzda bir yatırımcı grubuna ayrılan payların, her yatırımcının talep ettiği miktarın toplam talebe oranına göre dağıtıldığı yöntemdir. Daha fazla talep eden yatırımcı daha fazla pay alır.Sabit Fiyatla Talep Toplama(Fixed Price Bookbuilding)Sabit fiyatla talep toplama, halka arzda payların satış fiyatının baştan tek bir rakam olarak belirlendiği, yatırımcıların bu fiyattan talep verdiği ve payların talep toplama bittikten sonra izahnamedeki kurallara göre dağıtıldığı yöntemdir.Borsada Satış(Sale on the Exchange)Borsada satış, genel anlamıyla bir yatırımcının elindeki payları borsada emir girerek satmasıdır; halka arz bağlamında ise şirket paylarının talep toplama yerine doğrudan Borsa İstanbul birincil piyasası üzerinden satılması yöntemidir.Halka Arz(Initial Public Offering)Halka arz, bir şirketin paylarını ilk kez geniş yatırımcı kitlesine satarak borsada işlem görmeye başlamasıdır. Şirket bu yolla kaynak toplar ya da mevcut ortaklar paylarının bir kısmını satar.İzahname(Prospectus)İzahname, sermaye piyasası araçlarının halka arzında veya borsada işlem görmesinde yatırımcıları bilgilendirmek amacıyla hazırlanan ve SPK tarafından onaylanan belgedir. İhraççının faaliyetleri, finansalları, riskleri ve halka arzın koşulları burada yer alır.

İlgili yazılar