İçeriğe geç
parazade
Borsa

Tahsisli Sermaye Artırımı Nedir?

İngilizce: Private Placement

Yayın: · Son güncelleme:

Tahsisli Sermaye Artırımı Nedir? Kısaca

Tahsisli sermaye artırımı, bir şirketin mevcut ortakların yeni pay alma hakkını kısıtlayarak artırılan sermayeyi temsil eden payları önceden belirlenmiş bir ya da birkaç yatırımcıya satmasıdır. Genellikle stratejik ortak almak ya da hızlı finansman sağlamak için kullanılır.

Tahsisli Sermaye Artırımı nedir?
İçindekiler
  1. Tahsisli sermaye artırımı nedir?
  2. Neden yapılır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Tahsisli sermaye artırımı, yeni payların tüm ortaklara değil, belirli kişi ya da kurumlara "tahsis edilerek" satıldığı bedelli sermaye artırımıdır. İngilizcede "private placement" kavramına yakındır.

Tahsisli sermaye artırımı nedir?

Normal bir bedelli sermaye artırımında mevcut ortaklar rüçhan hakkıyla yeni payları öncelikle alabilir. Tahsisli artırımda ise bu hak kısıtlanır ve paylar önceden belirlenmiş yatırımcılara satılır. Bu yatırımcı stratejik bir ortak, bir fon, kurumsal bir yatırımcı ya da şirketin mevcut büyük ortağı olabilir.

Halka açık şirketlerde bu işlem Türk Ticaret Kanunu ile SPK'nın pay ihracına ilişkin düzenlemelerine tabidir. Satış fiyatının belirlenmesi, rüçhan hakkının kısıtlanması ve kamuya açıklama yükümlülükleri bu düzenlemelerde yer alır. Güncel kuralları SPK'nın resmî kaynaklarından kontrol et.

Neden yapılır?

  • Şirkete hızlı ve büyük tutarlı finansman sağlamak,
  • Bilgi, teknoloji ya da pazar erişimi getirecek bir stratejik ortak almak,
  • Şirketin borçlarını öz kaynağa dönüştürmek gibi yeniden yapılandırma işlemleri.

Örnek

Varsayımsal olarak bir şirket, yurt dışından bir ortakla iş birliği yapmak istiyor. Rüçhan hakkını kısıtlayarak çıkardığı yeni payların tamamını bu ortağa satıyor. Şirkete nakit girer, yeni ortak sermayede pay sahibi olur; mevcut küçük ortakların payı ise oransal olarak azalır.

Nelere dikkat etmeli?

  • Tahsisli artırım mevcut ortaklar için seyrelme yaratır.
  • Satış fiyatı kritik önemdedir; çok düşük fiyat mevcut ortakların aleyhine olabilir.
  • Paraların nereye kullanılacağını, satış fiyatını ve yatırımcının kimliğini KAP açıklamalarından incele.
  • Yeni ortağın paylarına satış kısıtlaması (satmama taahhüdü) getirilip getirilmediğini kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

Tahsisli sermaye artırımında küçük yatırımcı pay alabilir mi?

Genellikle alamaz, çünkü paylar önceden belirlenmiş yatırımcılara ayrılır ve rüçhan hakkı kısıtlanır. Bu nedenle mevcut ortakların payı oransal olarak azalır.

Tahsisli sermaye artırımı hisse fiyatını nasıl etkiler?

Etkisi satış fiyatına, sağlanan kaynağın kullanımına ve piyasanın yeni ortağı nasıl değerlendirdiğine bağlıdır. Önceden kesin bir yön söylemek mümkün değildir.

İlgili terimler

Rüçhan Hakkı Kısıtlaması(Restriction of Preemptive Rights)Rüçhan hakkı kısıtlaması, bir şirketin sermaye artırımında mevcut pay sahiplerinin yeni pay alma hakkının kanun ve esas sözleşmedeki koşullara uygun olarak tamamen ya da kısmen sınırlandırılmasıdır. Yeni paylar genellikle belirli yatırımcılara satılır.Bedelli Sermaye Artırımı(Rights Issue)Bedelli sermaye artırımı, şirketin yeni pay çıkarıp bunları ortaklarına ya da yatırımcılara para karşılığında satarak sermayesini artırmasıdır. Şirkete dışarıdan yeni nakit girer.Seyrelme(Dilution)Seyrelme (sulanma), bir şirketin yeni pay çıkarması sonucunda mevcut ortakların sahiplik oranının, oy gücünün ve hisse başına kâr gibi göstergelerin azalmasıdır. Tahsisli artırım, halka arz ve dönüştürülebilir araçlar seyrelmeye yol açabilir.Satmama Taahhüdü(Lock-up Agreement)Satmama taahhüdü (lock-up), halka arz veya büyük bir pay satışından sonra mevcut ortakların ya da şirketin belirli bir süre boyunca pay satmayacağına veya yeni pay çıkarmayacağına dair verdiği yazılı sözdür.Sermaye(Capital)Sermaye, bir işi kurmak ya da yürütmek için kullanılan para, makine, bina gibi kaynakların bütünüdür. Şirket hukukunda ise ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği ve esas sözleşmede yazılı olan tutarı anlatır.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.