İçeriğe geç
parazade
Finans

İç Verim Oranı Nedir?

İngilizce: Internal Rate of Return

Yayın: · Son güncelleme:

İç Verim Oranı Nedir? Kısaca

İç verim oranı (IRR), bir yatırımın gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değerini başlangıç maliyetine eşitleyen, yani net bugünkü değeri sıfır yapan iskonto oranıdır. Projenin beklenen yıllık getirisini yüzde olarak gösterir.

İç Verim Oranı nedir?
İçindekiler
  1. İç verim oranı nedir?
  2. Örnek
  3. Nasıl yorumlanır?
  4. Sınırlılıkları

İç verim oranı, bir yatırımın "kendi içindeki" getiri oranıdır. İngilizcede internal rate of return (IRR) olarak bilinir. Yatırımcılar ve yöneticiler projeleri yüzde cinsinden karşılaştırmayı kolay bulduğu için yaygın olarak kullanılır.

İç verim oranı nedir?

İç verim oranı, şu eşitliği sağlayan r oranıdır:

0 = Σ [Nakit akışı(t) ÷ (1 + r)^t] − Başlangıç yatırımı

Yani net bugünkü değer hesabında NBD'yi sıfırlayan iskonto oranıdır. Bu denklem genellikle elle değil, deneme-yanılma yöntemiyle ya da elektronik tablolardaki IRR fonksiyonuyla çözülür.

Örnek

Varsayımsal bir proje bugün 1.000 TL yatırım gerektiriyor ve bir yıl sonra 1.100 TL geri ödüyor. İç verim oranı yüzde 10'dur, çünkü 1.100 ÷ 1,10 = 1.000 olur ve NBD sıfırlanır.

Daha uzun projelerde aynı mantık çok yıllı nakit akışlarına uygulanır.

Nasıl yorumlanır?

Temel karar kuralı şudur:

  • IRR > sermaye maliyeti: Proje, finansman maliyetinden fazla getiri sağlıyor; kabul edilebilir.
  • IRR < sermaye maliyeti: Proje, finansman maliyetini karşılamıyor; reddedilmesi düşünülür.

Burada karşılaştırma ölçütü genellikle sermaye maliyeti ya da projeden beklenen asgari getiridir.

Sınırlılıkları

  • Nakit akışlarının yönü birden çok kez değişirse birden fazla IRR çıkabilir.
  • IRR, ara nakit akışlarının yine IRR oranıyla yeniden yatırılabileceğini varsayar; bu her zaman gerçekçi değildir.
  • Büyüklükleri farklı projelerde yüksek IRR'li küçük proje, daha fazla değer yaratan büyük projeden cazip görünebilir.

Bu nedenle IRR'yi tek başına değil, NBD ile birlikte kullanmak daha sağlıklıdır. Hesaplanan oran bir tahmindir; gerçekleşecek getirinin garantisi değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

İç verim oranı nasıl hesaplanır?

Net bugünkü değeri sıfır yapan oran deneme-yanılma ile bulunur. Uygulamada elektronik tablolardaki IRR fonksiyonu ya da finansal hesap makineleri kullanılır.

İç verim oranı ile net bugünkü değer çelişirse hangisine bakılır?

Projeler birbirini dışlıyorsa finans teorisinde genellikle net bugünkü değer esas alınır. Çünkü NBD yaratılan değeri doğrudan TL cinsinden gösterir.

İlgili terimler

Net Bugünkü Değer(Net Present Value)Net bugünkü değer (NBD), bir yatırımın gelecekte sağlayacağı nakit akışlarının belirli bir iskonto oranıyla bugüne indirgenmiş toplamından başlangıç yatırım maliyetinin çıkarılmasıyla bulunan değerdir. Pozitif NBD yatırımın değer yarattığını gösterir.Sermaye Maliyeti(Cost of Capital)Sermaye maliyeti, bir şirketin faaliyetlerini ve yatırımlarını finanse etmek için kullandığı borç ve özkaynak kaynaklarının maliyetidir. Bir yatırımın değer yaratması için sağlaması gereken asgari getiri oranı olarak da yorumlanır.Sermaye Bütçelemesi(Capital Budgeting)Sermaye bütçelemesi, bir işletmenin makine, tesis, yeni ürün ya da şirket alımı gibi uzun vadeli yatırım projelerini değerlendirip hangilerine kaynak ayıracağına karar verme sürecidir. Net bugünkü değer ve iç verim oranı başlıca yöntemleridir.İskonto Oranı(Discount Rate)İskonto oranı, gelecekte elde edilecek nakit akışlarını bugünkü değerine indirgemek için kullanılan orandır. Paranın zaman değerini, enflasyonu ve yatırımın riskini yansıtır; yatırım değerlendirme ve şirket değerlemesinin temel girdisidir.Nakit Akışı(Cash Flow)Nakit akışı, bir kişinin ya da işletmenin belirli bir dönemde kasasına giren ve kasasından çıkan para hareketlerinin tamamıdır. Giren nakit çıkandan fazlaysa pozitif, azsa negatif nakit akışı oluşur.Sermaye(Capital)Sermaye, bir işi kurmak ya da yürütmek için kullanılan para, makine, bina gibi kaynakların bütünüdür. Şirket hukukunda ise ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği ve esas sözleşmede yazılı olan tutarı anlatır.