İçeriğe geç
parazade

İç Denetim Nedir?

İngilizce: Internal Audit

Yayın: · Son güncelleme:

İç Denetim Nedir? Kısaca

İç denetim, bir kurumun risk yönetimi, kontrol ve yönetişim süreçlerinin etkinliğini değerlendirip iyileştirmek için kurum içinde, ancak bağımsız ve tarafsız biçimde yürütülen güvence ve danışmanlık faaliyetidir.

İç Denetim nedir?
İçindekiler
  1. İç denetim nedir?
  2. İç denetim, iç kontrol ve dış denetim farkı
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

İç denetim, bir şirketin ya da kamu kurumunun kendi bünyesindeki denetçilerin süreçleri, riskleri ve kontrolleri inceleyerek yönetime güvence ve öneri sunmasıdır. İç denetçiler kurumun çalışanıdır ama denetledikleri birimlerden bağımsız olmaları beklenir; genellikle yönetim kuruluna ya da denetim komitesine raporlarlar.

İç denetim nedir?

İç denetimin odağı yalnız finansal tablolar değildir. Satın alma süreci, bilgi güvenliği, mevzuata uyum, stok yönetimi ya da hile riski gibi pek çok alan incelenebilir. Amaç hata aramaktan çok, sorunların tekrarlanmasını önleyecek iyileştirmeleri bulmaktır.

Türkiye'de kamu kurumlarında iç denetim 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile düzenlenmiştir. Bankalar gibi düzenlemeye tabi kuruluşlarda da iç denetim birimi bulundurmak mevzuat gereğidir.

İç denetim, iç kontrol ve dış denetim farkı

  • İç kontrol: Günlük işleyişe yerleştirilmiş önlemlerdir (çift imza, yetki sınırı gibi).
  • İç denetim: Bu kontrollerin işe yarayıp yaramadığını periyodik olarak değerlendirir.
  • Dış denetim: Kurum dışından gelen denetçilerin, çoğunlukla finansal tablolara yönelik incelemesidir.

Örnek

Varsayımsal bir perakende şirketinde iç denetim ekibi, mağazalardaki kasa farklarını inceler. İadelerin yönetici onayı olmadan yapılabildiğini tespit eder ve onay adımı eklenmesini önerir.

Nelere dikkat etmeli?

İç denetimin etkili olması için denetçilerin denetledikleri birime bağlı olmaması ve bulguların üst yönetimce takip edilmesi gerekir. Aksi hâlde raporlar dosyada kalır ve riskler sürer.

Sıkça Sorulan Sorular

İç denetim zorunlu mu?

Kamu kurumlarında ve bankalar gibi bazı düzenlemeye tabi kuruluşlarda mevzuat gereği zorunludur. Diğer şirketlerde genellikle yönetimin tercihine bağlıdır.

İç denetçi şirket çalışanı mıdır?

Genellikle evet, ancak bazı şirketler bu hizmeti dışarıdan da alabilir. Önemli olan iç denetçinin denetlediği birimlerden bağımsız konumda olmasıdır.

İlgili terimler

Dış Denetim(External Audit)Dış denetim, bir kurumun hesaplarının ve faaliyetlerinin, o kurumla istihdam ilişkisi olmayan dışarıdan denetçiler tarafından incelenmesidir; şirketlerde çoğunlukla bağımsız denetim, kamuda ise Sayıştay denetimi biçiminde görülür.Bağımsız Denetim(Independent Audit)Bağımsız denetim, bir şirketin finansal tablolarının ilgili raporlama standartlarına uygun ve gerçeği doğru yansıtıp yansıtmadığının, şirketten bağımsız yetkili denetçiler tarafından denetim standartlarına göre incelenip görüşe bağlanmasıdır.Kurumsal Yönetim(Corporate Governance)Kurumsal yönetim, bir şirketin nasıl yönetildiğini ve denetlendiğini; pay sahipleri, yönetim kurulu, yöneticiler ve diğer paydaşlar arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar ve uygulamalar bütünüdür. Temel ilkeleri şeffaflık, hesap verebilirlik, sorumluluk ve adilliktir.Operasyonel Risk(Operational Risk)Operasyonel risk, yetersiz ya da başarısız iç süreçler, insan hataları, sistem arızaları veya dış olaylar nedeniyle bir kurumun zarara uğrama ihtimalidir. Bankacılıkta Basel II ile sermaye hesabına dahil edilmiştir.Stok(Inventory)Stok, bir işletmenin satmak, üretimde kullanmak ya da hizmet sunarken tüketmek amacıyla elinde tuttuğu ham madde, yarı mamul, mamul ve ticari mallardır; bilançoda dönen varlıklar arasında gösterilir.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.