Dış Denetim Nedir?
İngilizce: External Audit
Yayın: · Son güncelleme:
Dış Denetim Nedir? Kısaca
Dış denetim, bir kurumun hesaplarının ve faaliyetlerinin, o kurumla istihdam ilişkisi olmayan dışarıdan denetçiler tarafından incelenmesidir; şirketlerde çoğunlukla bağımsız denetim, kamuda ise Sayıştay denetimi biçiminde görülür.
Dış denetim, bir kurumun mali tablolarının ve işlemlerinin kurum dışından gelen denetçiler tarafından incelenmesidir. Denetçi kurumun çalışanı olmadığı için bulguları daha tarafsız kabul edilir ve sonuçlar genellikle ortaklara, yatırımcılara ya da kamuya raporlanır.
Dış denetim nedir?
"Dış" kelimesi denetçinin nereden geldiğini anlatır. En yaygın türleri şunlardır:
- Bağımsız denetim: Yetkili denetim kuruluşlarının şirket finansal tablolarını denetim standartlarına göre incelemesi.
- Kamu dış denetimi: Kamu idarelerinin hesaplarının Sayıştay tarafından denetlenmesi.
- Düzenleyici kurum denetimi: Bankalar gibi sektörlerde ilgili düzenleyici otoritenin yaptığı denetimler.
Vergi idaresinin yaptığı vergi incelemesi de kurum dışından yapılan bir denetimdir, ancak amacı verginin doğruluğunu tespit etmektir.
Dış denetim ile iç denetim farkı
| İç denetim | Dış denetim | |
|---|---|---|
| Kim yapar? | Kurum içindeki denetçiler | Kurum dışındaki denetçiler |
| Kime raporlar? | Yönetim kurulu, denetim komitesi | Ortaklar, yatırımcılar, kamu |
| Odak | Süreçler, riskler, kontroller | Çoğunlukla finansal tablolar |
İki denetim birbirini tamamlar. Dış denetçi, iç denetimin çalışmalarından yararlanabilir ama kendi görüşünden yine kendisi sorumludur.
Nelere dikkat etmeli?
Dış denetim yapılmış olması bir kurumda hiçbir sorun olmadığı anlamına gelmez. Denetçinin raporundaki görüşe ve varsa uyarı paragraflarına bakmak gerekir. Denetçinin bağımsızlığı da önemlidir; aynı denetçiyle çok uzun süre çalışmak bu bağımsızlığı zayıflatabileceği için bazı düzenlemeler denetçi rotasyonu öngörür.
Sıkça Sorulan Sorular
Dış denetim ile bağımsız denetim aynı şey mi?
Şirketler için çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Ancak dış denetim daha geniş bir kavramdır; Sayıştay denetimi gibi kamu denetimlerini de kapsar.
Dış denetim raporunu kimler kullanır?
Ortaklar, yatırımcılar, kredi veren bankalar ve düzenleyici kurumlar bu raporlara bakarak şirketin finansal tablolarına ne ölçüde güvenebileceklerini değerlendirir.