Hisse İspatı Nedir?
İngilizce: Proof of Stake
Yayın: · Son güncelleme:
Hisse İspatı Nedir? Kısaca
Hisse ispatı (Proof of Stake), blok üretme ve doğrulama hakkının, katılımcıların ağda teminat olarak kilitlediği kripto varlık miktarına göre dağıtıldığı ve madencilik gerektirmeyen bir konsensüs mekanizmasıdır.
Hisse ispatı, blokzincirde güvenliği hesaplama gücü yerine kilitlenen varlıklarla sağlayan konsensüs mekanizmasıdır. Ethereum, 2022'de iş ispatından hisse ispatına geçmiştir. Bu yöntemde madenciler yerine doğrulayıcılar vardır.
Nasıl çalışır?
- Doğrulayıcı olmak isteyen kişi ağın yerel varlığından belirli bir miktarı teminat olarak kilitler (stake eder).
- Protokol, blok önerecek doğrulayıcıyı belirli kurallara göre seçer; diğer doğrulayıcılar bloğu onaylar.
- Kurallara uygun davranan doğrulayıcılar ödül kazanır.
- Kötü niyetli ya da hatalı davranan doğrulayıcıların teminatının bir kısmı kesilebilir; buna slashing denir.
İş ispatıyla karşılaştırma
| İş ispatı | Hisse ispatı | |
|---|---|---|
| Blok hakkı | Hesaplama gücü | Kilitli varlık |
| Enerji tüketimi | Yüksek | Çok daha düşük |
| Ceza | Harcanan elektrik | Teminatın kesilmesi |
| Katılımcı | Madenci | Doğrulayıcı |
Nelere dikkat etmeli?
Hisse ispatı enerji açısından verimlidir, ancak varlığı çok olanların ağda daha fazla söz sahibi olması merkezileşme eleştirisine yol açar. Büyük staking hizmetlerinin ağın önemli bir kısmını kontrol etmesi de bir risk olarak görülür. Staking'e katılacaksan kilit sürelerini, ceza koşullarını ve ödüllerin sabit olmadığını bil; ödülün kazandırdığı birim sayısı artsa bile varlığın fiyatı düşerse toplamda zarar edebilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Hisse ispatında madencilik var mı?
Hayır. Bloklar madenciler tarafından değil, varlık kilitleyen doğrulayıcılar tarafından üretilir ve onaylanır.
Hisse ispatı daha mı güvenli?
İki yöntemin güvenlik varsayımları farklıdır. Hisse ispatında saldırının maliyeti kilitli varlıkların değerine, iş ispatında ise harcanan hesaplama gücüne bağlıdır.