İş İspatı Nedir?

İş ispatı, blokzincire hangi bloğun ekleneceğine karar vermek için kullanılan bir konsensüs mekanizması türüdür. Blok ekleme hakkı, gerçek bir maliyet (elektrik ve donanım) harcandığını kanıtlayan katılımcıya verilir. Bitcoin bu yöntemi kullanan en bilinen ağdır.

Nasıl çalışır?

1. Madenciler bekleyen işlemleri bir blok adayında toplar.
2. Blok verisine bir sayı (nonce) ekleyerek hash hesaplar ve sonucun ağın belirlediği hedef değerden küçük olmasını sağlamaya çalışır.
3. Bunun kısayolu yoktur; tek yol çok sayıda deneme yapmaktır.
4. Geçerli hash'i bulan madenci bloğu yayınlar; diğer düğümler sonucu tek bir hesaplamayla kolayca doğrular.
5. Kazanan madenci blok ödülü ve işlem ücretlerini alır.

Protokol, toplam işlem gücüne göre zorluğu düzenli olarak ayarlar; Bitcoin'de hedef, ortalama 10 dakikada bir blok üretilmesidir.

Güçlü ve zayıf yönler

• Güçlü yön: Geçmiş blokları değiştirmek, o bloklar için harcanan işin tamamını yeniden yapmayı gerektirir; bu da saldırıyı çok pahalı hâle getirir.
• Zayıf yön: Yüksek enerji tüketimi ve özel donanım gerektirmesi eleştirilir. Madencilik gücünün birkaç büyük havuzda toplanması da merkezileşme endişesi doğurur.

Nelere dikkat etmeli?

Hash oranı düşük, küçük iş ispatı ağları %51 saldırısına daha açıktır; bu tür ağlarda yüklü transferlerde daha fazla onay beklemek gerekebilir. Ayrıca bir ağın iş ispatı kullanması, onu tek başına güvenilir bir yatırım yapmaz.