İçeriğe geç
parazade
Kripto

Staking Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

Staking Nedir? Kısaca

Staking, hisse ispatı kullanan bir blokzincirde kripto varlıkların ağın güvenliğine katkı amacıyla kilitlenmesi ve karşılığında protokolden ödül alınmasıdır; ödüller sabit değildir ve varlığın fiyat riski devam eder.

Staking nedir?
İçindekiler
  1. Staking nasıl yapılır?
  2. Örnek
  3. Nelere dikkat etmeli?

Staking, hisse ispatı kullanan ağlarda varlıklarını teminat olarak kilitleyip blok doğrulama sürecine katılman ya da katılan bir doğrulayıcıya destek vermendir. Karşılığında ağ, yeni üretilen birimlerden ve işlem ücretlerinden ödül dağıtır.

Staking nasıl yapılır?

  • Kendi doğrulayıcını çalıştırmak: Teknik bilgi, kesintisiz çalışan bir sunucu ve protokolün istediği miktarda varlık gerektirir.
  • Yetki devri (delegasyon): Bazı ağlarda varlığını bir doğrulayıcıya devreder, ödülü paylaşırsın.
  • Platform üzerinden staking: Bir borsa ya da hizmet sağlayıcı işlemleri senin adına yapar; karşılığında komisyon alır.
  • Likit staking: Kilitlediğin varlığı temsil eden bir token alırsın.

Örnek

Varsayımsal olarak 100 birimlik bir kripto varlığı stake ettin ve bir yılda 4 birim ödül aldın. Elindeki birim sayısı 104'e çıktı; ancak aynı dönemde varlığın fiyatı yarıya düştüyse toplam değerin yine ciddi oranda azalmış olur.

Nelere dikkat etmeli?

  • Fiyat riski: Ödüller, fiyat düşüşünden kaynaklanan kaybı karşılamayabilir.
  • Kilit süresi: Bazı ağlarda varlığını çıkarman günler ya da haftalar sürebilir.
  • Slashing: Doğrulayıcı kural ihlali yaparsa teminatın bir kısmı kesilebilir.
  • Platform riski: Bir platform üzerinden stake ediyorsan, platformun iflası ya da hesap dondurması varlığını etkiler.
  • Vaatler: Yüksek ve "garanti" getiri vaat eden staking teklifleri çoğunlukla dolandırıcılıktır.

Staking bir mevduat ürünü değildir; getirisi ve anaparası güvence altında değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Staking ödülleri nereden gelir?

Ödüller genellikle ağın yeni ürettiği birimlerden ve işlem ücretlerinden gelir. Oranlar ağın kurallarına ve toplam stake edilen miktara göre değişir.

Stake ettiğim kripto parayı istediğim zaman çekebilir miyim?

Ağa ve kullandığın hizmete bağlıdır. Bazı ağlarda çıkış için bekleme süresi vardır; bu sürede fiyat düşse bile varlığını satamayabilirsin.

İlgili terimler

Hisse İspatı(Proof of Stake)Hisse ispatı (Proof of Stake), blok üretme ve doğrulama hakkının, katılımcıların ağda teminat olarak kilitlediği kripto varlık miktarına göre dağıtıldığı ve madencilik gerektirmeyen bir konsensüs mekanizmasıdır.Likit Staking(Liquid Staking)Likit staking, kripto varlıkların bir protokol aracılığıyla stake edilip karşılığında bu pozisyonu temsil eden ve alınıp satılabilen bir token (LST) alınmasıdır; böylece varlık kilitliyken bile likidite elde edilir.Doğrulayıcı(Validator)Doğrulayıcı (validator), hisse ispatı kullanan bir blokzincirde varlık kilitleyerek yeni blok öneren, başkalarının önerdiği blokları onaylayan ve karşılığında ödül alan, kural ihlalinde ise cezalandırılabilen katılımcıdır.SlashingSlashing, hisse ispatı (PoS) kullanan blokzincirlerde çift imzalama gibi kurallara aykırı davranan doğrulayıcının stake ettiği teminatın bir kısmının ya da tamamının protokol tarafından kesilmesi cezasıdır.Çoklu İmza(Multisignature)Çoklu imza (multisignature, multisig), bir kripto cüzdanından işlem yapılabilmesi için tek bir özel anahtar yerine, önceden belirlenmiş sayıda farklı anahtarın imzasının gerekli olduğu güvenlik düzenidir.Bitcoin ETFBitcoin ETF, Bitcoin'in fiyatını takip etmeyi amaçlayan ve geleneksel bir borsada hisse senedi gibi alınıp satılan borsa yatırım fonudur; yatırımcı Bitcoin'i doğrudan tutmadan fiyatına yatırım yapmış olur.