İçeriğe geç
parazade
Finans

Ağırlıklı Ortalama Maliyet Nedir?

İngilizce: Weighted Average Cost

Yayın: · Son güncelleme:

Ağırlıklı Ortalama Maliyet Nedir? Kısaca

Ağırlıklı ortalama maliyet, farklı fiyatlardan alınan stokların toplam maliyetinin toplam miktara bölünmesiyle bulunan ortalama birim maliyetle hem satılan malların hem de dönem sonu stokunun değerlendiği stok değerleme yöntemidir.

Ağırlıklı Ortalama Maliyet nedir?
İçindekiler
  1. Ağırlıklı ortalama maliyet nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Dönemsel ve hareketli ortalama
  4. Nelere dikkat etmeli?

Ağırlıklı ortalama maliyet yöntemi, aynı malı farklı fiyatlardan aldığında her alışı miktarıyla ağırlıklandırarak tek bir ortalama birim maliyet bulmaktır. Satılan mallar da elde kalan stok da bu ortalama maliyetle hesaplanır.

Ağırlıklı ortalama maliyet nedir?

Bu bir stok değerleme yöntemidir ve TFRS'de FIFO ile birlikte kabul edilen temel yöntemlerdendir. "Ağırlıklı" denmesinin nedeni, çok miktarda alınan partinin ortalamayı daha fazla etkilemesidir. Basit ortalamadan farkı budur.

Nasıl hesaplanır?

Ağırlıklı ortalama birim maliyet = Toplam alış maliyeti ÷ Toplam miktar

Varsayımsal bir örnek:

Alış Miktar Birim fiyat Tutar
1. parti 100 adet 10 TL 1.000 TL
2. parti 300 adet 14 TL 4.200 TL
Toplam 400 adet 5.200 TL

Ortalama birim maliyet 5.200 ÷ 400 = 13 TL'dir. Basit ortalama (10 ile 14'ün ortalaması) 12 TL olurdu; büyük partinin etkisi ortalamayı yukarı çekmiştir.

250 adet satılırsa satılan malın maliyeti 250 × 13 = 3.250 TL, kalan 150 adedin değeri 1.950 TL olur.

Dönemsel ve hareketli ortalama

  • Dönemsel ağırlıklı ortalama: Dönem sonunda tüm alışlar üzerinden tek bir ortalama hesaplanır.
  • Hareketli ortalama: Her yeni alıştan sonra ortalama yeniden hesaplanır; muhasebe yazılımlarında yaygındır.

Nelere dikkat etmeli?

Bu yöntem fiyat dalgalanmalarını yumuşatır; kâr, FIFO'ya göre daha dengeli görünür. Ancak hızlı fiyat artışlarında dönem sonu stok değeri güncel fiyatların gerisinde kalabilir. Seçilen yöntem tutarlı biçimde uygulanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ağırlıklı ortalama ile basit ortalama farkı nedir?

Basit ortalama fiyatları miktara bakmadan ortalar. Ağırlıklı ortalama ise her fiyatı alınan miktarla çarparak hesaplar; bu yüzden büyük partiler sonucu daha fazla etkiler.

Ağırlıklı ortalama maliyet hangi işletmeler için uygundur?

Aynı türden, birbirinden ayırt edilmesi zor malları sık sık farklı fiyatlardan alan işletmeler için pratiktir. Akaryakıt, tahıl ya da hammadde gibi ürünler tipik örneklerdir.

İlgili terimler

Stok Değerleme(Inventory Valuation)Stok değerleme, bir işletmenin dönem sonunda elindeki stokların hangi tutarla bilançoya yazılacağını ve satılan malların maliyetinin nasıl hesaplanacağını belirleyen muhasebe işlemidir; FIFO ve ağırlıklı ortalama maliyet en yaygın yöntemlerdir.FIFO(First In First Out)FIFO (First In First Out, ilk giren ilk çıkar), stok değerlemede ilk satın alınan malların ilk satıldığını varsayan yöntemdir; satılan malın maliyeti eski alış fiyatlarından, dönem sonu stoku ise en yeni fiyatlardan hesaplanır.Satılan Malın Maliyeti(Cost of Goods Sold)Satılan malın maliyeti (SMM), bir dönemde satılan ürünlerin işletmeye olan maliyetidir; ticari işletmelerde dönem başı stok ile dönem içi alışların toplamından dönem sonu stokun çıkarılmasıyla bulunur ve brüt kârın hesaplanmasında kullanılır.Birim Maliyet(Unit Cost)Birim maliyet, bir ürünün ya da hizmetin tek bir biriminin işletmeye toplam olarak kaça mal olduğunu gösterir. Belirli bir dönemdeki toplam üretim maliyetinin üretilen birim sayısına bölünmesiyle hesaplanır.Stok(Inventory)Stok, bir işletmenin satmak, üretimde kullanmak ya da hizmet sunarken tüketmek amacıyla elinde tuttuğu ham madde, yarı mamul, mamul ve ticari mallardır; bilançoda dönen varlıklar arasında gösterilir.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.