İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Harcırah Nedir?

İngilizce: Travel Allowance

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Harcırah Nedir? Kısaca

Harcırah, bir çalışanın görevi nedeniyle başka bir yere gitmesi durumunda yol, konaklama ve günlük masrafları için ödenen paradır. Kamu görevlileri için Harcırah Kanunu'nda, vergisel durumu Gelir Vergisi Kanunu'nda düzenlenir.

Harcırah nedir?
İçindekiler
  1. Harcırah nedir?
  2. Neleri kapsar?
  3. Vergisel durumu nedir?
  4. Örnek

Harcırah nedir?

Harcırah, iş için yapılan yolculuklarda çalışana ödenen yol, gündelik ve benzeri masrafların toplamıdır. Kamu görevlileri için 6245 sayılı Harcırah Kanunu uygulanır. Özel sektörde ise işveren kendi politikasıyla harcırah öder, ancak vergisel sınırlar Gelir Vergisi Kanunu'na göre belirlenir.

Neleri kapsar?

Harcırah genellikle üç kalemden oluşur:

  • Yol gideri: bilet ya da yakıt gibi ulaşım masrafları
  • Gündelik: konaklama dışındaki yemek ve günlük masraflar için ödenen tutar
  • Yer değiştirme gideri: kalıcı görev yeri değişikliğinde taşınma masrafları

Kamu görevlilerine ödenecek gündelikler her yıl bütçe kanunuyla belirlenir.

Vergisel durumu nedir?

Özel sektörde iş seyahati için ödenen gündeliklerin, kamuda en yüksek devlet memuruna ödenen gündeliği aşmayan kısmı gelir vergisinden istisnadır. Belgelenen yol ve konaklama giderleri ise ücret sayılmaz, işletme gideri olarak kaydedilir.

Örnek

Bir satış temsilcisinin üç günlüğüne başka bir şehre gönderildiğini düşünün. Şirket uçak biletini ve otel faturasını doğrudan karşılar, temsilciye de her gün için gündelik öder. Gündelik istisna sınırının altındaysa vergi kesilmez; bilet ve otel ise belgeli gider olarak kaydedilir.

Harcırah ödemelerini bir seyahat politikasıyla yazılı hâle getirmek, denetimde açıklama yapmayı kolaylaştırır. Güncel gündelik tutarlarını yılın bütçe kanunundan ve GİB açıklamalarından kontrol edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Harcırah maaşa dahil mi?

Hayır, harcırah görev yolculuğu masraflarını karşılamak için ödenir ve ücretten ayrıdır. Sınırı aşan gündelikler ise ücret gibi vergilendirilebilir.

Özel sektörde harcırah vergiden istisna mı?

İş seyahati için ödenen gündeliğin kanundaki sınırı aşmayan kısmı gelir vergisinden istisnadır. Belgelenen yol ve konaklama giderleri ücret sayılmaz.

İlgili terimler

Ücret Geliri(Wage Income)Ücret geliri, bir işverene bağlı olarak ve belirli bir iş yerinde çalışan kişilere hizmet karşılığında ödenen para ve ayınlar ile para ile ölçülebilen menfaatlerdir. Maaş en bilinen örnektir.Yemek Bedeli İstisnası(Meal Allowance Exemption)Yemek bedeli istisnası, işverenin çalışanlarına işyerinde yemek vermesi ya da yemek kartı gibi yollarla günlük belirli tutara kadar yemek bedeli sağlamasının gelir vergisinden istisna tutulmasıdır.Gider Belgesi(Expense Document)Gider belgesi, işletmenin yaptığı bir harcamayı kanıtlayan ve vergi kanunlarına göre geçerli sayılan belgedir. Fatura, serbest meslek makbuzu, gider pusulası ve müstahsil makbuzu en yaygın örneklerdir.Brüt Ücret(Gross Salary)Brüt ücret, bir çalışanın maaşından vergi ve sigorta kesintileri yapılmadan önceki toplam tutarıdır. Kesintiler düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutar ise net ücret olarak adlandırılır.İşveren(Employer)İşveren, bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. İşçiye ücret ödemek, sigortasını yapmak ve güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür.Gelir Vergisi(Income Tax)Gelir vergisi, gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratlar üzerinden alınan vergidir. Türkiye'de artan oranlı tarifeyle hesaplanır; ücretlilerde çoğunlukla maaştan kesilir.Bütçe(Budget)Bütçe, belirli bir dönem için beklenen gelirlerin ve yapılması planlanan harcamaların önceden listelendiği finansal plandır. Kişiler, şirketler ve devletler kaynaklarını yönetmek için bütçe yapar.