İçeriğe geç
parazade
Finans

Geçici Vergi Beyannamesi Nedir?

İngilizce: Provisional Tax Return

Yayın: · Son güncelleme:

Geçici Vergi Beyannamesi Nedir? Kısaca

Geçici vergi beyannamesi, ticari ve serbest meslek kazancı elde edenler ile kurumların, cari yıl içindeki birikimli kazançları üzerinden hesapladıkları geçici vergiyi üç aylık dönemler hâlinde bildirdikleri beyannamedir.

Geçici Vergi Beyannamesi nedir?
İçindekiler
  1. Geçici vergi beyannamesi nedir?
  2. Nasıl doldurulur?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Geçici vergi beyannamesi, geçici verginin beyan edildiği resmî formdur. Mükellef, yılın başından ilgili dönemin sonuna kadar elde ettiği kazancı hesaplar, bu kazanç üzerinden geçici vergiyi bulur ve önceki dönemlerde ödenenleri düşerek kalan tutarı beyan eder.

Geçici vergi beyannamesi nedir?

İki türü vardır:

  • Gelir geçici vergi beyannamesi: Ticari kazanç ve serbest meslek kazancı elde eden gerçek kişiler verir.
  • Kurum geçici vergi beyannamesi: Kurumlar vergisi mükellefleri verir.

Beyanname elektronik ortamda verilir. 2022'den itibaren yılda üç dönem için beyanname verilmektedir: ocak–mart, ocak–haziran ve ocak–eylül dönemleri. Dördüncü dönem beyannamesi 7338 sayılı Kanun'la kaldırılmış; yılın son çeyreği yıllık beyannamede değerlendirilir.

Nasıl doldurulur?

  1. Dönem sonu itibarıyla birikimli gelir ve giderler belirlenir.
  2. Dönem sonu stok, amortisman ve karşılıklar gibi kalemler dikkate alınarak kâr hesaplanır.
  3. Kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir, istisna ve indirimler düşülür.
  4. Bulunan matraha oran uygulanır; önceki dönemlerde ödenen geçici vergiler mahsup edilir.

Varsayımsal örnek: Ocak–haziran dönemi birikimli kazanç üzerinden hesaplanan vergi 80.000 TL, ilk dönemde ödenen 30.000 TL ise ikinci dönemde 50.000 TL beyan edilir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Beyan ve ödeme süreleri kanunla ve gerektiğinde GİB kararlarıyla belirlenir; uzatmaları takip et.
  • Geçici vergi beyanında kazancın belirli bir oranın üzerinde eksik beyan edilmesi ceza doğurabilir.
  • Dönem kazancı hesaplanırken hesap dönemi ve özel hesap dönemi kurallarına dikkat et.

Sıkça Sorulan Sorular

Geçici vergi beyannamesi kaç dönem verilir?

Güncel uygulamada yılda üç dönem için verilir: ilk üç, altı ve dokuz aylık birikimli dönemler. Dördüncü dönem beyannamesi 2022'den itibaren verilmemektedir.

Zarar eden işletme geçici vergi beyannamesi verir mi?

Evet. Geçici vergi mükellefi olan işletme, dönemde zarar etse de beyannamesini verir. Bu durumda ödenecek geçici vergi çıkmaz.

İlgili terimler

Geçici Vergi(Provisional Tax)Geçici vergi, ticari ve serbest meslek kazancı elde edenler ile kurumların, cari yıl kazançları üzerinden yıl içinde üç aylık dönemler hâlinde ödedikleri peşin vergidir. Ödenen tutar yıllık beyannamedeki vergiden mahsup edilir.Kurumlar Vergisi(Corporate Tax)Kurumlar vergisi, sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları ve dernek ile vakıflara ait iktisadi işletmeler gibi kurumların elde ettiği kazanç üzerinden alınan dolaysız vergidir.e-Beyanname(e-Tax Return)e-Beyanname, vergi beyannamelerinin kâğıt yerine internet üzerinden Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine elektronik olarak gönderilmesidir. KDV, muhtasar, geçici vergi ve yıllık gelir vergisi beyannameleri bu yolla verilir.Hesap Dönemi(Accounting Period)Hesap dönemi, işletmelerin kazancının tespit edildiği ve muhasebe kayıtlarının kapatıldığı dönemdir. Türkiye'de genel kural takvim yılıdır; işin niteliği gerektirirse Bakanlık izniyle özel hesap dönemi belirlenebilir.Serbest Meslek Kazancı(Professional Income)Serbest meslek kazancı, sermayeden çok kişisel bilgi, uzmanlık ve mesleki beceriye dayanan, kişinin kendi nam ve hesabına, bir işverene bağlı olmadan yaptığı işlerden elde ettiği kazançtır.Beyanname(Tax Return)Beyanname, vergi mükelleflerinin vergiye konu gelir, kazanç ya da işlemlerini belirli dönemlerde vergi idaresine resmî olarak bildirdiği belgedir. Bugün çoğunlukla elektronik ortamda verilir.