İçeriğe geç
parazade

Ters Bakiye Nedir?

İngilizce: Reverse Balance

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Ters Bakiye Nedir? Kısaca

Ters bakiye, bir hesabın normalde vermesi gereken bakiyenin tersini vermesidir. Örneğin kasa hesabının alacak bakiyesi vermesi ters bakiyedir ve genellikle kayıt hatasına ya da yanlış sınıflandırmaya işaret eder.

Ters Bakiye nedir?
İçindekiler
  1. Ters bakiye nedir?
  2. Hangi hesaplarda olmamalı?
  3. Örnek
  4. Nasıl düzeltilir?

Ters bakiye nedir?

Ters bakiye, hesabın doğasına aykırı yönde bakiye vermesidir. Varlık hesapları borç, kaynak hesapları alacak bakiyesi verir; bunun tersi oluşursa ters bakiye söz konusudur. Mizan incelemesinde ilk bakılan kontrol noktalarından biridir.

Hangi hesaplarda olmamalı?

Bazı hesaplar hiçbir koşulda ters bakiye vermez. 100 Kasa, 153 Ticari Mallar ve 255 Demirbaşlar alacak bakiyesi veremez; çünkü elinizde olmayan para ya da maldan çıkış yapılamaz. 120 Alıcılar gibi kişi hesaplarında ise ters bakiye mümkündür ama ayrıca incelenmelidir.

Örnek

Örneğin 100 Kasa hesabı ay sonunda 2.000 TL alacak bakiyesi gösteriyor olsun. Bu, kayıtlarda kasadan olduğundan fazla ödeme yapıldığı anlamına gelir. Nedeni çoğu zaman bankadan yapılmış bir ödemenin yanlışlıkla kasadan kaydedilmesi ya da bir nakit tahsilatın girilmemesidir.

Alıcılar hesabında bir müşterinin alacak bakiyeli görünmesi ise müşteriden avans alındığını ya da fazla tahsilat yapıldığını gösterebilir. Bu durumda bakiye 340 Alınan Sipariş Avansları gibi doğru hesaba aktarılmalıdır.

Nasıl düzeltilir?

Önce ilgili hesabın muavin dökümü alınır ve bakiyenin tersine döndüğü tarih bulunur. O tarihteki fişler belgeleriyle karşılaştırılır ve hatalı kayıt ters kayıtla düzeltilir. Vergi incelemelerinde kasa ve stok hesaplarındaki ters bakiye kayıt dışı işlem şüphesi doğurabileceği için bu kontrolü her ay yapın.

Sıkça Sorulan Sorular

Bankalar hesabı ters bakiye verebilir mi?

Kredili mevduat hesabı kullanıldığında banka hesabı eksiye düşebilir. Bu durumda ters bakiye bırakmak yerine eksiye düşen tutar banka kredileri hesabına aktarılarak gösterilmelidir.

Ters bakiye vergi cezası doğurur mu?

Ters bakiye tek başına ceza nedeni değildir. Ancak arkasında kayıt dışı satış ya da belgesiz ödeme varsa inceleme ve cezaya konu olabilir.

İlgili terimler

Borç Bakiyesi(Debit Balance)Borç bakiyesi, bir hesabın borç tarafındaki toplamın alacak tarafındaki toplamdan büyük olması durumudur. Varlık ve gider hesapları normalde borç bakiyesi verir; kasa, banka ve alıcılar hesabı tipik örneklerdir.Alacak Bakiyesi(Credit Balance)Alacak bakiyesi, bir hesabın alacak tarafındaki toplamın borç tarafındaki toplamdan büyük olması durumudur. Borç, özkaynak ve gelir hesapları normalde alacak bakiyesi verir; satıcılar, sermaye ve satışlar hesabı örnektir.Ters Kayıt(Reverse Entry)Ters kayıt, muhasebede hatalı yapılmış bir kaydın aynı hesaplar ve aynı tutarla, borç ve alacak tarafları yer değiştirilerek tekrar yazılmasıdır. Böylece hatalı kaydın etkisi sıfırlanır ve ardından doğru kayıt yapılır.Geçici Mizan(Preliminary Trial Balance)Geçici mizan, dönem sonu düzeltme kayıtları yapılmadan önce çıkarılan ve tüm hesapların borç, alacak toplamlarıyla bakiyelerini gösteren kontrol listesidir. Düzeltilmesi gereken hesapları belirlemeye yarar.Mizan(Trial Balance)Mizan, muhasebede belirli bir tarih itibarıyla tüm hesapların borç ve alacak toplamlarını ve bakiyelerini bir arada gösteren kontrol tablosudur; borç ve alacak toplamlarının eşit çıkması kayıtların dengeli olduğunu gösterir.Alacak(Receivable)Alacak, bir kişinin ya da işletmenin bir başkasından para, mal veya hizmet talep etme hakkıdır; muhasebede ise hem bu hakkı gösteren varlık kalemini hem de bir hesabın sağ tarafını ifade eden kavramdır.Kasa Hesabı(Cash Account)Kasa hesabı, işletmenin elinde fiziksel olarak bulunan Türk lirası ve döviz cinsinden nakit parayı izleyen muhasebe hesabıdır. Tekdüzen hesap planında 100 Kasa olarak yer alır; nakit girişleri borç, nakit çıkışları alacak tarafına yazılır.