Fiziki Teslimat Nedir?

Fiziki teslimat (physical delivery), vadeli işlem veya opsiyon sözleşmesinin vadesinde yalnız fiyat farkının değil, dayanak varlığın kendisinin el değiştirmesidir. Pay senedi, döviz veya emtia gibi teslim edilebilir varlıklara dayanan sözleşmelerde kullanılabilir.

Fiziki teslimat nedir, nasıl gerçekleşir?

Vade sonunda pozisyonunu kapatmayan yatırımcılar için:

• Uzun pozisyon: Dayanak varlığı teslim alır ve karşılığında uzlaşma fiyatı üzerinden hesaplanan tutarı öder.
• Kısa pozisyon: Dayanak varlığı teslim eder ve karşılığında parayı alır.

Borsa İstanbul'un duyurularına göre VİOP'ta pay vadeli işlem sözleşmeleri vade sonunda fiziki teslimatla kapanır; vadeye kadar açık kalan pozisyonlar için paylar hesaplar arasında aktarılır. Diğer sözleşmelerin uzlaşma şekli ve teslimat kuralları değişebileceğinden güncel bilgiyi borsaistanbul.com'daki sözleşme özelliklerinden kontrol et. Takas işlemleri Takasbank aracılığıyla yürütülür.

Örnek

Varsayımsal olarak bir pay vadeli sözleşmesinde 100 paylık kısa pozisyonun vadeye kadar açık kalsın. Vade sonunda hesabında 100 pay bulunmalıdır; yoksa teslimat yükümlülüğünü yerine getirmek için ek işlem ve maliyet gerekebilir. Uzun pozisyondaki yatırımcının ise payların tam bedelini ödeyecek nakdi hazır bulundurması gerekir.

Nelere dikkat etmeli?

• Ek teminat: Teslimat dönemi yaklaştığında ek teslimat teminatı istenebilir.
• Nakit ve varlık hazırlığı: Teslim alacak ya da edecek kadar nakit veya varlık bulundurmak gerekir.
• Planlama: Teslimat istemeyen yatırımcılar pozisyonlarını son işlem gününden önce kapatır ya da sonraki vadeye taşır.

Farkın yalnız nakit olarak ödendiği yöntem için nakdi uzlaşma maddesine bakabilirsin.