Faktör Yatırımı Nedir?
İngilizce: Factor Investing
Yayın: · Son güncelleme:
Faktör Yatırımı Nedir? Kısaca
Faktör yatırımı, hisse getirilerini uzun vadede açıkladığı düşünülen değer, momentum, kalite, düşük oynaklık ve küçük ölçek gibi ortak özelliklere göre kurallı biçimde hisse seçme yaklaşımıdır.

Faktör yatırımı, hisseleri tek tek hikâyelerine göre değil, ölçülebilir ortak özelliklerine göre seçen kurallı bir yatırım yaklaşımıdır. Akademik araştırmalar, belirli özelliklere sahip hisse gruplarının uzun dönemlerde piyasa ortalamasından farklı getiri ve risk sergileyebildiğini göstermiştir. Bu özelliklere faktör denir.
Faktör yatırımı nedir, hangi faktörler kullanılır?
| Faktör | Kısaca |
|---|---|
| Değer | Kazanç veya defter değerine göre ucuz görünen hisseler |
| Momentum | Son aylarda göreceli olarak güçlü performans gösterenler |
| Kalite | Yüksek kârlılık, düşük borç, istikrarlı kazanç |
| Düşük oynaklık | Fiyatı piyasadan daha az dalgalanan hisseler |
| Büyüklük | Piyasa değeri küçük şirketler |
Faktör yatırımı çoğunlukla "smart beta" olarak adlandırılan endeksler ve bunları izleyen fonlar aracılığıyla uygulanır. Bu ürünler piyasa değeri ağırlıklı klasik endeksler yerine faktör puanlarına göre ağırlık verir.
Basit örnek
Varsayımsal bir kalite fonu, endeksteki hisseleri özsermaye kârlılığı ve borç oranına göre puanlar ve en yüksek puanlı hisselerden bir sepet oluşturur. Sepet belirli aralıklarla yeniden puanlanıp güncellenir.
Nelere dikkat etmeli?
- Uzun süreli geride kalma: Faktörler yıllarca piyasanın gerisinde kalabilir.
- Kalabalıklaşma: Çok yatırımcı aynı faktöre yöneldiğinde geçmişteki avantaj azalabilir.
- Geriye dönük test yanılgısı: Geçmişte işe yarayan kural gelecekte çalışmayabilir.
- Maliyet: Sık yeniden dengeleme işlem maliyetini artırır.
İlgili yaklaşımlar için kantitatif yatırım ve kalite faktörü maddelerine bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Smart beta ile faktör yatırımı aynı şey mi?
Smart beta, faktör yatırımının endeks ve ETF'ler üzerinden uygulanan biçimi için kullanılan bir terimdir. Faktör yatırımı ise daha geniş bir kavramdır ve aktif stratejileri de kapsayabilir.
Faktör yatırımı piyasayı yenmeyi garanti eder mi?
Hayır. Faktörlerin geçmişteki ek getirisi uzun dönemli ortalamalara dayanır; uzun süre geride kalınan dönemler yaşanabilir ve gelecekte aynı sonucun alınacağı kesin değildir.