İçeriğe geç
parazade
Yazılım & No-Code

Erişilebilirlik Nedir?

İngilizce: Accessibility

Yayın: · Son güncelleme:

Erişilebilirlik Nedir? Kısaca

Erişilebilirlik (accessibility), web siteleri ve uygulamaların görme, işitme, hareket ya da bilişsel engeli olan kişiler dâhil herkes tarafından algılanabilir, kullanılabilir ve anlaşılabilir biçimde tasarlanmasıdır.

Erişilebilirlik nedir?
İçindekiler
  1. Erişilebilirlik nedir?
  2. WCAG ilkeleri nelerdir?
  3. Hangi düzeltmelerle başlanır?

Erişilebilirlik nedir?

Erişilebilirlik, dijital ürünlerin engelli bireyler dâhil herkes tarafından kullanılabilmesini hedefler. Ekran okuyucu kullanan görme engelli bir kişi, fare kullanamayan ve yalnızca klavyeyle gezinen biri ya da renk körlüğü olan bir kullanıcı da sitenizdeki işlemleri yapabilmelidir. İngilizcede "accessibility" kelimesinin ilk ve son harfi arasında 11 harf olduğu için kısaca a11y yazılır.

Bu yaklaşım yalnız engelli bireylere fayda sağlamaz. Güneş altında telefon ekranını okumaya çalışan biri ya da kolu alçıda olan bir kullanıcı da yüksek kontrast ve klavye desteğinden yararlanır.

WCAG ilkeleri nelerdir?

Uluslararası referans, W3C'nin yayımladığı Web İçeriği Erişilebilirlik Yönergeleri'dir (WCAG). Yönergeler dört ilkeye dayanır: algılanabilir, işletilebilir, anlaşılabilir ve sağlam. Uyum seviyeleri A, AA ve AAA olarak üçe ayrılır; çoğu kurum AA seviyesini hedefler.

AA seviyesinde normal metin ile arka plan arasında en az 4.5:1 kontrast oranı istenir. Güncel sürüm ve ayrıntılar için W3C'nin WCAG sayfasını kontrol edin.

Hangi düzeltmelerle başlanır?

Birkaç temel adım büyük fark yaratır:

  • Her görsele anlamını anlatan alternatif metin (alt) ekleyin.
  • Form alanlarını açık etiketlerle (label) eşleştirin.
  • Tüm işlemlerin yalnızca klavyeyle de yapılabildiğini kontrol edin.
  • Bilgiyi yalnızca renkle vermeyin; hatalı alanı kırmızının yanında metinle de belirtin.

Örneğin bir e-ticaret sitesinde "sepete ekle" butonu sadece bir ikon ise, ekran okuyucu bunu "buton" diye okur ve kullanıcı ne işe yaradığını anlamaz. Butona görünmez bir etiket eklemek sorunu çözer. Sitenizi denetlemek için tarayıcıların geliştirici araçlarındaki Lighthouse ya da WAVE gibi ücretsiz araçlarla başlayabilirsiniz; HTML etiketlerini doğru kullanmak da işin yarısıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Erişilebilirlik ne demek?

Erişilebilirlik, bir ürünün ya da hizmetin engelli bireyler dâhil herkes tarafından kullanılabilir olmasıdır. Web'de sitelerin ekran okuyucu, klavye ve farklı görme koşullarıyla da kullanılabilmesini ifade eder.

WCAG nedir?

WCAG, W3C tarafından yayımlanan Web İçeriği Erişilebilirlik Yönergeleri'dir. A, AA ve AAA olmak üzere üç uyum seviyesi tanımlar ve birçok ülkede erişilebilirlik düzenlemelerine referans olarak kullanılır.

İlgili terimler

Kullanılabilirlik(Usability)Kullanılabilirlik (usability), bir ürünün belirli kullanıcılar tarafından belirli bir amaca ulaşmak için ne kadar etkili, verimli ve memnuniyet verici biçimde kullanılabildiğini anlatan kalite ölçütüdür.UX(User Experience)UX (User Experience, kullanıcı deneyimi), bir kişinin bir ürün, web sitesi ya da hizmetle etkileşimi boyunca yaşadığı kolaylık, verimlilik ve memnuniyet duygusunun tamamını ve bu deneyimi tasarlama disiplinini ifade eder.HTMLHTML (HyperText Markup Language), web sayfalarının başlık, paragraf, bağlantı, görsel ve form gibi içerik yapısını etiketlerle tanımlayan ve tarayıcıların sayfayı nasıl göstereceğini belirleyen standart işaretleme dilidir.Web Tasarım(Web Design)Web tasarım, bir web sitesinin yerleşimini, renklerini, yazı tiplerini, görsellerini ve kullanıcı akışını planlayarak sitenin hem estetik hem de kolay kullanılır olmasını sağlayan tasarım alanıdır.Etiket(Label)Etiket (label), makine öğrenmesinde bir veri örneği için bilinen doğru cevaptır; örneğin bir fotoğrafın "kedi" olduğu ya da bir e-postanın "spam" olduğu bilgisi. Denetimli öğrenmede model, girdilerden bu etiketleri tahmin etmeyi öğrenir.MySQLMySQL, verileri tablolarda saklayan ve SQL diliyle yönetilen açık kaynak kodlu bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir. Web sitelerinde, özellikle WordPress gibi PHP tabanlı sistemlerde çok yaygın kullanılır.

İlgili yazılar