Scratch Ne Demek?
İngilizce: Scratch (MIT)
Yayın: · Son güncelleme:
Scratch Ne Demek? Kısaca
Scratch, MIT Media Lab'de geliştirilen, komutların renkli bloklarla birleştirildiği ücretsiz ve blok tabanlı bir programlama dili ve çevrim içi topluluktur.

Scratch ne demek?
Scratch, özellikle çocuklar ve yeni başlayanlar için tasarlanmış blok tabanlı bir programlama ortamıdır. MIT Media Lab bünyesinde geliştirildi ve bugün kâr amacı gütmeyen Scratch Vakfı tarafından sürdürülüyor. Ücretsizdir; tarayıcı üzerinden ya da bilgisayara indirilen uygulamayla kullanılabilir.
Kelime İngilizcede "kazımak" anlamına gelir ve DJ'lerin plakları elle çevirerek ses üretme tekniğinden esinlenmiştir. Fikir, hazır parçaları karıştırarak yeni bir şey üretmektir.
Nasıl çalışır?
Ekranın solunda kategorilere ayrılmış bloklar bulunur: hareket, görünüm, ses, olaylar, kontrol ve değişkenler. Bu blokları ortadaki alana sürükleyip birbirine eklersiniz. Sağ taraftaki sahnede ise "kukla" adı verilen karakterler bu komutları uygular.
Bir örnek düşünelim. Bir öğrenci "yeşil bayrağa tıklanınca" bloğunun altına "sürekli tekrarla", onun içine de "10 adım git" ve "kenara geldiyse sek" bloklarını ekliyor. Karakter ekranda bir uçtan diğerine gidip geliyor. Öğrenci tek satır yazmadan döngü ve koşul kavramını görmüş oluyor.
Neden bu kadar yaygın?
Scratch'in gücü topluluğundadır. Kullanıcılar projelerini paylaşabilir, başkalarının projesinin içine girip kodunu inceleyebilir ve kendi sürümünü oluşturabilir. Bu "remiks" kültürü öğrenmeyi hızlandırır.
Birçok okulda kodlama eğitimi Scratch ile başlar. Araç, daha geniş bir yaklaşım olan görsel programlama ailesinin en bilinen örneğidir. Temel kavramlar oturunca Python gibi metin tabanlı bir dile geçmek, çocuklar için çok daha kolay olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Scratch nedir, ücretli mi?
Scratch, MIT Media Lab'de geliştirilen blok tabanlı bir programlama ortamıdır. Ücretsizdir ve tarayıcıdan ya da indirilebilir uygulamayla kullanılabilir.
Scratch kaç yaş için uygundur?
Scratch esas olarak 8-16 yaş arası için tasarlanmıştır, ancak her yaştan yeni başlayan kullanabilir. Daha küçük çocuklar için ScratchJr adlı sade bir sürüm vardır.
İlgili terimler
İlgili yazılar
Çocuklar İçin Kodlama: Scratch, Oyunlar ve Yaşa Göre Başlangıç Rehberi
Kodlama çocuklar için en kolay, blok tabanlı ücretsiz araçlarla başlar: 5-7 yaş için ScratchJr, 8-16 yaş için Scratch ve okul düzeyinde dersler sunan CodeAI (eski adıyla Code.org) Ekim 2026 itibarıyla ücretsiz kullanılabiliyor. Ekrandan bağımsız oyunlarla algoritmik düşünmeyi öğretmek, ardından yaşa göre blok kodlamaya ve daha sonra Python gibi metin tabanlı dillere geçmek sağlıklı bir sıradır.
Yazılım Öğrenme Siteleri Ücretsiz: Türkçe ve İngilizce En İyi Kaynaklar
Ücretsiz yazılım öğrenme siteleri arasında Türkçe için BTK Akademi, İngilizce için freeCodeCamp, The Odin Project, Harvard CS50 ve MDN öne çıkar; Ekim 2026 itibarıyla bu kaynakların ana içerikleri ücretsizdir. En iyi sonuç, seviyenize uygun tek bir sıralı müfredatı seçip projelerle desteklemekle alınır.

