İçeriğe geç
parazade
FinansVergi & Muhasebe

e-Müstahsil Makbuzu Nedir?

İngilizce: e-Producer Receipt

Yayın: · Son güncelleme:

e-Müstahsil Makbuzu Nedir? Kısaca

e-Müstahsil makbuzu, vergi mükellefi olmayan çiftçilerden tarım ürünü satın alan tacirlerin, alış bedelini ve kesilen vergiyi belgelemek için kâğıt makbuz yerine elektronik ortamda düzenlediği belgedir.

e-Müstahsil Makbuzu nedir?
İçindekiler
  1. e-Müstahsil makbuzu nedir?
  2. Kimler düzenler?
  3. Örnek ve dikkat edilecekler

e-Müstahsil makbuzu, müstahsil makbuzunun elektronik hâlidir. "Müstahsil" üretici demektir. Bu belgeyi çiftçi değil, ondan ürün satın alan tüccar ya da sanayici düzenler.

e-Müstahsil makbuzu nedir?

Vergi mükellefi olmayan, yani defter tutmayan bir çiftçi fatura kesemez. Ondan ürün alan tacir, bu alışı belgelemek için müstahsil makbuzu düzenler. Elektronik versiyonda belge GİB portalı ya da izinli özel entegratör üzerinden oluşturulur, mali mühür veya e-imzayla imzalanır ve çiftçiye bir nüshası verilir.

Makbuzda genellikle şu bilgiler yer alır:

  • Çiftçinin adı, kimlik numarası ve adresi
  • Ürünün cinsi, miktarı ve birim fiyatı
  • Toplam bedel
  • Kesilen gelir vergisi stopajı ve varsa diğer kesintiler
  • Çiftçiye ödenen net tutar

Kimler düzenler?

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğiyle belirli şartları sağlayan tacirler e-müstahsil makbuzu düzenlemekle yükümlü tutulmuştur; diğerleri isteğe bağlı olarak kullanabilir. Kapsamı GİB'den kontrol et.

Örnek ve dikkat edilecekler

Varsayımsal bir örnek: Bir hububat tüccarı, bir çiftçiden 50.000 TL'lik buğday alıyor. Ürün türüne göre belirlenen stopaj oranının %2 olduğu varsayılırsa tüccar 1.000 TL'yi keserek çiftçiye 49.000 TL öder ve kestiği tutarı muhtasar beyannameyle vergi dairesine yatırır. Çiftçi için bu kesinti genellikle nihai vergi yerine geçer.

  • Stopaj oranları ürün türüne ve satışın yapıldığı yere (ör. ürün borsası) göre değişir; güncel oranları GİB'den kontrol et.
  • Makbuzdaki bedelin gerçek ödemeyle uyumlu olması, tacirin gider yazabilmesi için önemlidir.
  • Ödemelerin banka üzerinden yapılması, ileride doğabilecek ispat sorunlarını azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

Müstahsil makbuzunu çiftçi mi keser?

Hayır. Müstahsil makbuzunu, vergi mükellefi olmayan çiftçiden ürün satın alan tacir düzenler. Çiftçiye makbuzun bir nüshası ya da elektronik kopyası verilir.

e-Müstahsil makbuzunda neden vergi kesilir?

Gelir Vergisi Kanunu, mükellef olmayan çiftçilere yapılan ürün bedeli ödemelerinden alıcının stopaj yapmasını öngörür. Böylece çiftçinin vergisi kaynağında tahsil edilmiş olur.

İlgili terimler

Müstahsil Makbuzu(Producer Receipt)Müstahsil makbuzu, defter tutmayan ve vergi mükellefi olmayan çiftçilerden tarım ürünü satın alan tacirin, alışı ve kestiği vergiyi belgelemek için düzenlediği, fatura yerine geçen belgedir.Stopaj(Withholding Tax)Stopaj, gelir elde eden kişi yerine ödemeyi yapan kişi ya da kurumun vergiyi ödeme sırasında kesip vergi dairesine yatırmasıdır. Kaynakta kesinti veya vergi tevkifatı olarak da bilinir.Gider Pusulası(Expense Voucher)Gider pusulası, vergi mükellefi olmayan ya da vergiden muaf esnaf olan kişilerden mal ya da hizmet alan işletmenin, bu alışı belgelemek için kendisinin düzenlediği ve satıcıya imzalattığı belgedir.Tevkifat(Tax Deduction at Source)Tevkifat, verginin geliri elde eden kişi yerine ödemeyi yapan tarafından, ödeme anında kesilerek vergi dairesine yatırılmasıdır. Gelir vergisinde stopaj, KDV'de ise KDV tevkifatı olarak karşımıza çıkar.Tacir(Merchant)Tacir, Türk Ticaret Kanunu'na göre bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten gerçek kişi ile ticaret şirketleri gibi tüzel kişilerdir. Tacir olmak, özel yükümlülükler ve daha sıkı kurallar getirir.Vergi Usul Kanunu(Tax Procedure Law)Vergi Usul Kanunu (VUK), 213 sayılı kanundur ve tüm vergilerin tarh, tebliğ, tahakkuk süreçlerini, defter tutma ve belge düzenini, değerleme kurallarını ve vergi cezalarını düzenleyen temel usul kanunudur.