İçeriğe geç
parazade
Finans

Tevkifat Nedir?

İngilizce: Tax Deduction at Source

Yayın: · Son güncelleme:

Tevkifat Nedir? Kısaca

Tevkifat, verginin geliri elde eden kişi yerine ödemeyi yapan tarafından, ödeme anında kesilerek vergi dairesine yatırılmasıdır. Gelir vergisinde stopaj, KDV'de ise KDV tevkifatı olarak karşımıza çıkar.

Tevkifat nedir?
İçindekiler
  1. Tevkifat nedir?
  2. Hangi durumlarda uygulanır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Tevkifat, Arapça kökenli bir kelimedir ve "alıkoyma, kesme" anlamına gelir. Vergide ise ödeme yapan kişinin, ödediği tutardan vergiyi keserek kendi adına vergi dairesine yatırmasıdır. Gelir vergisindeki adı stopaj, yani kaynakta kesintidir.

Tevkifat nedir?

Bu sistemde vergiyi ödeyen taraf ile beyan eden taraf farklıdır. Geliri elde eden kişi verginin yükünü taşır; ödemeyi yapan ise kanuna göre "vergi sorumlusu" olarak kesintiyi yapıp beyan eder. Devlet açısından tahsilat güvence altına alınır, vergi kaybı azalır.

Hangi durumlarda uygulanır?

Gelir vergisinde tevkifatın en yaygın örnekleri şunlardır:

  • İşverenin çalışanın maaşından gelir vergisi kesmesi
  • Şirketin serbest meslek erbabına ödediği ücretten kesinti yapması
  • İşyeri kiracısının kira ödemesinden kesinti yapması
  • Bankanın mevduat faizinden vergi kesmesi

KDV'de ise farklı bir mantıkla KDV tevkifatı uygulanır: Alıcı, satıcıya ödeyeceği KDV'nin bir kısmını ya da tamamını doğrudan vergi dairesine yatırır.

Örnek

Varsayımsal bir örnek: Bir şirket, kiraladığı dükkânın sahibine aylık 20.000 TL brüt kira ödeyecek ve stopaj oranının %20 olduğu varsayılsın. Şirket 4.000 TL'yi keser, ev sahibine 16.000 TL öder ve kestiği tutarı muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edip yatırır. Ev sahibi, yıllık beyannamesinde bu 4.000 TL'yi hesaplanan vergisinden düşer.

Nelere dikkat etmeli?

Tevkifat oranları gelir türüne göre değişir ve sık güncellenir; güncel oranları GİB'den kontrol et. Kesinti yapmakla yükümlü olan sorumlu, kesintiyi yapmazsa vergi ve cezayla muhatap olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tevkifat ile stopaj aynı şey mi?

Gelir ve kurumlar vergisinde iki terim genellikle aynı anlamda kullanılır ve verginin kaynağında kesilmesini ifade eder. KDV'de ise tevkifat terimi, alıcının KDV'nin bir kısmını satıcı yerine ödemesi anlamında kullanılır.

Kesilen tevkifat geri alınabilir mi?

Yıllık beyanname veren mükellefler, yıl içinde adlarına kesilen vergileri hesaplanan vergiden mahsup eder. Mahsup edilemeyen kısım, şartlar sağlanırsa iade talebine konu olabilir.

İlgili terimler

Stopaj(Withholding Tax)Stopaj, gelir elde eden kişi yerine ödemeyi yapan kişi ya da kurumun vergiyi ödeme sırasında kesip vergi dairesine yatırmasıdır. Kaynakta kesinti veya vergi tevkifatı olarak da bilinir.KDV Tevkifatı(VAT Withholding)KDV tevkifatı, belirli mal ve hizmet alımlarında hesaplanan KDV'nin bir kısmının ya da tamamının satıcı yerine alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip vergi dairesine ödenmesidir.Vergi Sorumlusu(Tax Withholding Agent)Vergi sorumlusu, verginin asıl borçlusu olmadığı hâlde vergi kanunları gereği başkasına ait vergiyi kesmek ve vergi dairesine ödemekle yükümlü tutulan kişidir. En yaygın örneği, çalışanının vergisini ücretten kesen işverendir.Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi(Withholding and Premium Service Return)Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi (MPHB), işverenlerin ve vergi sorumlularının kaynakta kestikleri vergileri ve çalışanlarının SGK prim ve hizmet bilgilerini tek bir beyanname ile vergi idaresine ve SGK'ya bildirdiği beyannamedir.Gelir Vergisi(Income Tax)Gelir vergisi, gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratlar üzerinden alınan vergidir. Türkiye'de artan oranlı tarifeyle hesaplanır; ücretlilerde çoğunlukla maaştan kesilir.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.

İlgili yazılar