DuPont Analizi Nedir?
İngilizce: DuPont Analysis
Yayın: · Son güncelleme:
DuPont Analizi Nedir? Kısaca
DuPont analizi, özsermaye kârlılığını (ROE) net kâr marjı, varlık devir hızı ve özsermaye çarpanı olmak üzere üç bileşene ayırarak kârlılığın nereden geldiğini gösteren finansal analiz yöntemidir.
DuPont analizi, adını 1920'lerde bu yöntemi kullanan DuPont şirketinden alır. İki şirketin özsermaye kârlılığı aynı olsa bile bu kârlılığın kaynağı çok farklı olabilir; DuPont bu farkı ortaya koyar.
DuPont analizi nedir, formülü nasıl?
Üç adımlı DuPont modeli:
ROE = Net kâr marjı × Varlık devir hızı × Özsermaye çarpanı
| Bileşen | Formül | Neyi gösterir? |
|---|---|---|
| Net kâr marjı | Net kâr / Satışlar | Kârlılık |
| Varlık devir hızı | Satışlar / Toplam varlıklar | Verimlilik |
| Özsermaye çarpanı | Toplam varlıklar / Özkaynak | Finansal kaldıraç |
Bu üç oran çarpıldığında satışlar ve varlıklar sadeleşir ve net kâr / özkaynak, yani özsermaye kârlılığı kalır. Beş adımlı versiyon, kâr marjını ayrıca vergi ve faiz yüküne de ayırır.
Örnek
Varsayımsal iki şirketin ROE'si yüzde 20 olsun:
- A: Marj yüzde 10 × devir hızı 1 × çarpan 2 = yüzde 20
- B: Marj yüzde 2 × devir hızı 2,5 × çarpan 4 = yüzde 20
A kârlılığını yüksek marjdan, B ise yüksek borçluluk ve hızlı devirden alıyor. B'nin kârlılığı borca daha bağımlı olduğu için ekonomik bir daralmada daha kırılgan olabilir.
Nelere dikkat etmeli?
- Yüksek ROE her zaman iyi değildir; kaynağı aşırı borçsa risk de yüksektir.
- Sektörler arası karşılaştırmada dikkatli olunmalıdır; perakendede devir hızı, yazılımda marj doğal olarak yüksektir.
- Ortalama varlık ve özkaynak kullanmak, dönem sonu rakamlarına göre daha tutarlı sonuç verir.
Sıkça Sorulan Sorular
DuPont analizi neden kullanılır?
Özsermaye kârlılığındaki değişimin nedenini anlamak için kullanılır. ROE'nin arttığını görmek yetmez; artışın daha iyi marjdan mı, verimlilikten mi yoksa daha fazla borçtan mı geldiğini ayırt etmeyi sağlar.
Beş adımlı DuPont analizi ne ekler?
Net kâr marjını vergi yükü, faiz yükü ve faaliyet kâr marjı olarak ayrıca böler. Böylece kârlılıktaki değişimin vergi ya da finansman giderlerinden mi kaynaklandığı görülebilir.