İçeriğe geç
parazade

Dört Günlük Çalışma Haftası Nedir?

İngilizce: Four-Day Work Week

Yayın: · Son güncelleme:

Dört Günlük Çalışma Haftası Nedir? Kısaca

Dört günlük çalışma haftası, çalışanların haftada beş yerine dört gün çalıştığı bir düzendir. Bazı modellerde toplam saat azalır ve ücret korunur, bazılarında ise aynı saat dört güne sıkıştırılır.

Dört Günlük Çalışma Haftası nedir?
İçindekiler
  1. Dört günlük çalışma haftası nedir?
  2. Hangi modeller var?
  3. Türkiye'de nasıl değerlendirilir?
  4. Artıları ve zorlukları

Dört günlük çalışma haftası nedir?

Dört günlük çalışma haftası, haftalık çalışmanın dört güne indirildiği bir iş düzenidir. Fikir yeni değildir, ama pandemi sonrası esnek çalışma tartışmalarıyla birlikte daha çok gündeme geldi. Birçok ülkede şirketler bu modeli deneme programlarıyla sınamıştır.

Hangi modeller var?

Uygulamada iki ana model öne çıkar:

Model Nasıl işler?
Azaltılmış saat Haftalık saat düşer, ücret aynı kalır, verim hedefi korunur
Sıkıştırılmış hafta Toplam saat aynı kalır, günlük süre uzar

Azaltılmış saat modeli genellikle "yüzde 100 ücret, yüzde 80 süre, yüzde 100 verim" ilkesiyle anlatılır. Sıkıştırılmış modelde ise çalışan dört gün daha uzun mesai yapıp bir günü boş geçirir.

Türkiye'de nasıl değerlendirilir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesine göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir ve taraflar bu süreyi haftanın günlerine farklı biçimde dağıtabilir. Bu nedenle haftalık sınır aşılmadan dört güne yayılan bir düzen kurulabilir. Günlük süre ve fazla çalışma kurallarının ayrıntısı için mevzuat.gov.tr'deki güncel metne ya da bir iş hukuku uzmanına başvurun.

Artıları ve zorlukları

Çalışan açısından en belirgin kazanç dinlenme ve kişisel işlere ayrılan ek gündür. İşveren açısından çalışan bağlılığı ve işveren markası güçlenebilir. Zorluk ise müşteriye beş gün hizmet gereken işlerde vardiya planlamasıdır.

Varsayımsal olarak 30 kişilik bir yazılım ekibi, cuma gününü toplantısız bırakarak üç aylık bir deneme başlatabilir. Başlamadan önce ölçülecek verim göstergelerini belirlemek, denemenin sonunda sağlıklı karar vermenin ön koşuludur.

Sıkça Sorulan Sorular

Dört günlük çalışma haftasında maaş düşer mi?

Bu, seçilen modele bağlıdır. Azaltılmış saat modelinde ücret genellikle korunur; ücret ve saat değişikliği ise iş sözleşmesinde açıkça düzenlenmelidir.

Her sektörde dört günlük hafta uygulanabilir mi?

Her sektörde aynı kolaylıkla uygulanamaz. Kesintisiz hizmet gereken işlerde vardiyalı planlama gerekir; ofis ve proje bazlı işlerde uygulama daha kolaydır.

İlgili terimler

Çalışan Bağlılığı(Employee Engagement)Çalışan bağlılığı, bir çalışanın işine, ekibine ve şirketin hedeflerine duygusal olarak bağlı olması ve bu nedenle görev tanımının ötesinde çaba göstermeye istekli olmasıdır. Memnuniyetten farklı olarak enerji ve sahiplenmeyi anlatır.Fazla Mesai(Overtime)Fazla mesai, İş Kanunu'na göre haftalık 45 saati aşan çalışmadır. Her fazla çalışma saati için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir, yıllık toplam 270 saati geçemez ve işçinin onayı gerekir.İşveren Markası(Employer Branding)İşveren markası, bir şirketin mevcut çalışanlar ve potansiyel adaylar gözünde çalışılacak bir yer olarak taşıdığı itibar ve algıdır. Employer branding ise bu algıyı bilinçli olarak güçlendirme çalışmalarının adıdır.Tükenmişlik Sendromu(Burnout)Tükenmişlik sendromu, iş yerinde başarıyla yönetilemeyen kronik stresin yol açtığı bir durumdur. Dünya Sağlık Örgütü bunu ICD-11'de tıbbi bir hastalık olarak değil, mesleki bir olgu olarak tanımlar.İş Kanunu(Labor Law Act)İş Kanunu, Türkiye'de işçi ile işveren arasındaki bireysel çalışma ilişkisini düzenleyen 4857 sayılı kanundur. 2003'te yürürlüğe girmiştir; iş sözleşmesi türlerini, çalışma sürelerini, izinleri ve sözleşmenin sona ermesini düzenler.İşveren(Employer)İşveren, bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. İşçiye ücret ödemek, sigortasını yapmak ve güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür.