Tükenmişlik Sendromu Nedir?

Tükenmişlik sendromu nedir?

Tükenmişlik sendromu (burnout), uzun süre yoğun iş stresine maruz kalan kişide görülen fiziksel ve zihinsel bitkinlik hâlidir. Dünya Sağlık Örgütü, hastalık sınıflandırması ICD-11'de tükenmişliği tıbbi bir hastalık olarak değil, işle ilgili bir olgu olarak tanımlar. Kavram yalnızca iş bağlamında kullanılır; hayatın diğer alanlarındaki yorgunluk için uygulanmaz.

Belirtileri nelerdir?

DSÖ tanımı üç boyuttan söz eder:

1. Enerji kaybı ve sürekli yorgunluk hissi
2. İşe karşı zihinsel mesafe, olumsuz ya da alaycı tutum
3. Mesleki verimde düşüş

Pratikte bu, pazartesi sabahı bilgisayarı açmanın bile ağır gelmesi, eskiden keyif veren işlerin anlamsız görünmesi ve basit hataların artması şeklinde görülür. Uyku sorunları ve sık hastalanma da eşlik edebilir.

Nedenleri ve önleme

Aşırı iş yükü, kontrol eksikliği, emeğin fark edilmemesi ve sınırları belirsiz çalışma saatleri en sık nedenlerdir. Varsayımsal bir örnek: Aylarca hem kendi işini hem ayrılan bir arkadaşının işini yapan bir proje yöneticisi, izin günlerinde de mesajlara cevap veriyor. Bir süre sonra toplantılarda kopuk, işine karşı ilgisiz hâle geliyor.

Çalışan tarafında iş saatinin sonunu belirlemek, yıllık izni bölmeden kullanmak ve yükü yöneticiyle açıkça konuşmak ilk adımlardır. Yöneticiler ise iş yükünü dağıtmalı ve ekibin gerçekten dinlenebildiğinden emin olmalıdır.

Belirtiler haftalardır sürüyorsa ve günlük yaşamınızı etkiliyorsa bir hekime ya da ruh sağlığı uzmanına başvurun. Tanı ve tedavi kararı yalnızca uzmana aittir; bu madde bilgilendirme amaçlıdır.