İçeriğe geç
parazade
Finans

Değerlenme Ne Demek?

İngilizce: Appreciation

Yayın: · Son güncelleme:

Değerlenme Ne Demek? Kısaca

Değerlenme, bir para biriminin piyasa koşullarında diğer para birimleri karşısında değer kazanmasıdır. Değerlenen parayla daha fazla yabancı para satın alınabilir; ithalat ucuzlar, ihracat görece pahalılaşır.

Değerlenme nedir?
İçindekiler
  1. Değerlenme ne demek?
  2. Neden olur?
  3. Etkileri nelerdir?

Değerlenme (İngilizcesiyle appreciation), bir ülke parasının döviz piyasasındaki arz ve talep sonucunda başka paralara karşı kıymet kazanmasıdır. Karşıtı değer kaybı (depreciation) olarak adlandırılır.

Değerlenme ne demek?

Basit bir varsayımsal örnek: Bir dolar dün 40 birim yerel paraya, bugün 38 birime alınabiliyorsa yerel para dolar karşısında değerlenmiştir. Aynı miktar yerel parayla artık daha fazla dolar alınabilir. Değerlenme, dalgalı kur rejimlerinde piyasa hareketleriyle kendiliğinden gerçekleşir. Sabit kur rejimlerinde hükümetin resmî kararla paranın değerini artırmasına ise revalüasyon denir.

Neden olur?

  • Yüksek faiz nedeniyle yabancı sermaye girişinin artması
  • İhracat gelirlerinin ya da turizm gelirlerinin yükselmesi
  • Enflasyonun düşmesi ve ekonomiye güvenin artması
  • Küresel piyasalarda karşı paranın zayıflaması

Etkileri nelerdir?

Değerlenme, ithal ürünleri ve yurt dışı seyahati ucuzlatır; ithal girdilerin fiyatını düşürerek enflasyonu frenleyebilir. Döviz borcu olanların yükü TL karşılığında hafifler. Öte yandan ihracatçıların ürünleri yurt dışında görece pahalılaşır, rekabet güçleri azalabilir; bu da zamanla cari açığı artırabilir. Ayrıca nominal kurda değişim olmasa bile, yurt içi enflasyon ticaret ortaklarınınkinden yüksekse para reel olarak değerlenebilir. Bu nedenle ekonomistler reel efektif döviz kuruna da bakar. Kur hareketlerinin yönü önceden kesin olarak tahmin edilemez.

Sıkça Sorulan Sorular

Değerlenme ile revalüasyon arasındaki fark nedir?

Değerlenme, paranın piyasa koşullarında kendiliğinden değer kazanmasıdır. Revalüasyon ise sabit kur rejiminde hükümetin ya da merkez bankasının resmî kararla paranın değerini artırmasıdır.

TL'nin değerlenmesi kimin işine yarar?

İthalat yapanlar, yurt dışı seyahat edenler ve döviz borcu olanlar genellikle avantaj sağlar. İhracatçılar ve döviz geliri olanlar ise TL karşılığı gelirlerinin azalmasıyla karşılaşabilir.

İlgili terimler

Revalüasyon(Revaluation)Revalüasyon, sabit ya da yarı sabit kur rejimi uygulayan bir ülkenin, ulusal parasının yabancı paralar karşısındaki resmî değerini hükümet ya da merkez bankası kararıyla artırmasıdır. Devalüasyonun tersidir.Devalüasyon(Devaluation)Devalüasyon, sabit ya da yarı sabit kur rejimi uygulanan bir ülkede, yerel paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin hükümet ya da merkez bankası kararıyla resmî olarak düşürülmesidir.Döviz Kuru(Exchange Rate)Döviz kuru, bir ülke parasının başka bir ülke parası cinsinden fiyatıdır. Örneğin 1 ABD dolarının kaç Türk lirası ettiğini gösterir ve arz-talep, faiz, enflasyon gibi etkenlerle değişir.Reel Efektif Döviz Kuru(Real Effective Exchange Rate)Reel efektif döviz kuru (REDK), bir ülke parasının ticaret ortaklarının paraları karşısındaki değerini, ülkeler arasındaki enflasyon farklarını da hesaba katarak ölçen ticaret ağırlıklı bir endekstir.Döviz(Foreign Currency)Döviz, bir ülkenin kendi parası dışındaki yabancı paraları ve bu paralar cinsinden düzenlenmiş çek, havale gibi ödeme araçlarını ifade eder. Türkiye için ABD doları, euro ve sterlin en bilinen dövizlerdendir.Cari Açık(Current Account Deficit)Cari açık, bir ülkenin belirli bir dönemde mal, hizmet ve gelir hareketleri sonucu yurt dışına yaptığı ödemelerin, yurt dışından elde ettiği gelirleri aşmasıdır. Ödemeler dengesinin cari işlemler kalemini ifade eder.Enflasyon(Inflation)Enflasyon, mal ve hizmet fiyatlarının genel düzeyinin belirli bir dönem boyunca sürekli artmasıdır. Enflasyon yükseldikçe aynı parayla daha az şey alınır; yani paranın satın alma gücü düşer.