İçeriğe geç
parazade

Başlangıç Teminatı Nedir?

İngilizce: Initial Margin

Yayın: · Son güncelleme:

Başlangıç Teminatı Nedir? Kısaca

Başlangıç teminatı, vadeli işlem ya da kredili işlem gibi kaldıraçlı bir pozisyonu açabilmek için hesapta bulundurulması gereken asgari teminat tutarıdır.

Başlangıç Teminatı nedir?
İçindekiler
  1. Başlangıç teminatı nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Başlangıç teminatı, kaldıraçlı bir işlemde pozisyon açmadan önce hesabına yatırman gereken asgari güvencedir. VİOP'taki vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde, ayrıca kredili işlem ve açığa satışta karşına çıkar. İngilizcede "initial margin" denir.

Başlangıç teminatı nedir?

Vadeli bir sözleşmede, sözleşmenin tüm değerini ödemezsin; yalnızca bir kısmını teminat olarak yatırırsın. Bu teminat, fiyat aleyhine giderse oluşacak zararları karşılamak için tutulur. Başlangıç teminatı tutarları, sözleşmenin türüne ve piyasa oynaklığına göre Takasbank ve ilgili düzenlemelerle belirlenir; aracı kurumlar daha yüksek teminat da isteyebilir. Güncel tutarları resmî kaynaklardan ve aracı kurumundan kontrol etmelisin.

Nasıl çalışır?

  1. Pozisyon açmak için başlangıç teminatını yatırırsın.
  2. Pozisyonun kâr ve zararı her gün hesabına yansıtılır.
  3. Teminatın, sürdürme teminatı seviyesinin altına inerse teminat tamamlama çağrısı alırsın.
  4. Tamamlamazsan pozisyonun kapatılabilir.

Örnek

Varsayımsal olarak değeri 100.000 TL olan bir vadeli sözleşme için başlangıç teminatı 10.000 TL olsun. 10.000 TL ile 100.000 TL'lik bir pozisyon yönetmiş olursun; bu yaklaşık 10 kat kaldıraçtır. Sözleşme değeri yüzde 10 düşerse 10.000 TL zarar edersin ve teminatının tamamı erir.

Nelere dikkat etmeli?

Kaldıraç, kazancı büyüttüğü gibi zararı da aynı oranda büyütür. Sert fiyat hareketlerinde zarar, yatırdığın teminatı aşabilir ve borçlu duruma düşebilirsin. Başlangıç teminatını bir alt sınır olarak gör; hesabında ek tampon bulundurmak zorunlu kapanış riskini azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

Başlangıç teminatı ile sürdürme teminatı arasındaki fark nedir?

Başlangıç teminatı pozisyon açmak için gereken tutardır. Sürdürme teminatı ise pozisyonu açık tutmak için korunması gereken alt sınırdır; bunun altına inilirse teminat tamamlama çağrısı gelir.

Başlangıç teminatı tutarları sabit mi?

Hayır. Piyasa oynaklığı ve düzenlemelere göre değişebilir; aracı kurumlar da daha yüksek teminat isteyebilir. Güncel değerleri resmî kaynaktan kontrol et.

İlgili terimler

Sürdürme Teminatı(Maintenance Margin)Sürdürme teminatı, vadeli ya da kredili bir pozisyonu açık tutabilmek için hesapta sürekli korunması gereken asgari teminat seviyesidir; altına inildiğinde teminat tamamlama çağrısı yapılır.Teminat Tamamlama Çağrısı(Margin Call)Teminat tamamlama çağrısı (margin call), kaldıraçlı ya da kredili bir hesapta teminat belirlenen seviyenin altına düştüğünde aracı kurumun yatırımcıdan ek teminat istemesidir. Karşılanmazsa pozisyonlar kapatılabilir.VİOP(Futures and Options Market)VİOP, Borsa İstanbul bünyesindeki Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'dır; hisse, endeks, döviz, altın gibi dayanak varlıklara bağlı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri burada teminat karşılığında işlem görür.Kaldıraç(Leverage)Kaldıraç, yatırımcının borç ya da türev ürünler aracılığıyla kendi sermayesinden daha büyük bir pozisyon açabilmesidir. Kazançları büyütebildiği gibi kayıpları da aynı oranda büyütür.Kredili İşlem(Margin Trading)Kredili işlem, yatırımcının aracı kurumdan kredi kullanarak kendi parasından daha büyük tutarda menkul kıymet almasıdır. Alınan paylar teminat olarak tutulur; kazanç da kayıp da büyür.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.