Arbitraj Nedir?

Arbitraj, bir varlığı ucuz olduğu yerden alıp aynı anda pahalı olduğu yerde satarak aradaki farktan kazanç sağlamaya dayanır. Teoride piyasa riskine maruz kalmadan kâr elde edilir. Uygulamada ise fırsatlar küçük, kısa ömürlü ve maliyetlere duyarlıdır.

Arbitraj türleri

• Mekânsal arbitraj: Aynı varlığın iki farklı borsadaki fiyat farkından yararlanmak.
• Spot-vadeli arbitrajı: Spot piyasa ile vadeli işlem sözleşmesi fiyatı arasındaki teorik farkın bozulmasından yararlanmak.
• Üçgen kur arbitrajı: Üç döviz arasındaki çapraz kurların uyumsuzluğundan yararlanmak.
• İstatistiksel arbitraj: Tarihsel olarak birlikte hareket eden varlıklar arasındaki geçici sapmalara pozisyon almak; bu tür risk içerir.

Örnek

Varsayımsal olarak bir varlık A piyasasında 100 TL, B piyasasında 101 TL'den işlem görsün. A'dan alıp eş zamanlı olarak B'de satarsan, birim başına 1 TL brüt fark elde edersin. Ancak komisyonlar, transfer süresi ve alış-satış farkı bu kazancı tamamen yok edebilir.

Riskleri ve sınırları

Arbitraj genellikle "risksiz" diye anılsa da gerçek hayatta riskler vardır: işlemlerden biri gecikebilir ya da gerçekleşmeyebilir, fiyatlar bu sırada değişebilir, transfer ve takas süreleri uzayabilir, kaldıraç kullanılıyorsa küçük sapmalar büyük kayıplara dönüşebilir. Kripto piyasalarında platform ve çekim riskleri de eklenir. Arbitrajcılar fiyat farklarını kapatarak piyasaların daha verimli çalışmasına katkıda bulunur; bu yüzden belirgin fırsatlar çoğu zaman hızla kaybolur ve büyük ölçüde hızlı sistemlere sahip kurumların alanıdır. Alış-satış farkı gibi maliyetler mutlaka hesaba katılmalıdır.