Alacak Devir Hızı Nedir?
İngilizce: Receivables Turnover
Yayın: · Son güncelleme:
Alacak Devir Hızı Nedir? Kısaca
Alacak devir hızı, bir işletmenin ticari alacaklarını bir dönem içinde kaç kez tahsil ettiğini gösteren faaliyet oranıdır. Net kredili satışların ortalama ticari alacaklara bölünmesiyle hesaplanır ve tahsilat performansını ölçer.
Alacak devir hızı, vadeli satışların ne kadar çabuk paraya dönüştüğünü gösterir. Satış yapmak yetmez; parayı tahsil etmek de gerekir. Bu oran, işletmenin müşterilerinden alacaklarını ne kadar etkin topladığını ölçer.
Alacak devir hızı nedir?
Formülü şöyledir:
Alacak devir hızı = Net kredili satışlar ÷ Ortalama ticari alacaklar
Kredili satış verisi dışarıdan bilinmiyorsa genellikle net satışlar kullanılır. Ortalama alacak, dönem başı ve dönem sonu ticari alacaklar toplamının yarısıdır.
Devir hızından ortalama tahsil süresi bulunur:
Ortalama tahsil süresi (gün) = 365 ÷ Alacak devir hızı
Örnek
Varsayımsal bir toptancının yıllık kredili satışları 2.400.000 TL, ortalama ticari alacakları 400.000 TL olsun.
- Alacak devir hızı = 2.400.000 ÷ 400.000 = 6
- Ortalama tahsil süresi = 365 ÷ 6 ≈ 61 gün
Toptancı müşterilerine 30 gün vade tanıyorsa, tahsilatın ortalama 61 gün sürmesi müşterilerin ödemeleri geciktirdiğine işaret eder.
Nasıl yorumlanır?
- Yüksek devir hızı / kısa tahsil süresi: Tahsilat hızlı, nakit akışı güçlü. Çok katı vade politikası ise satışları kısabilir.
- Düşük devir hızı / uzun tahsil süresi: Alacaklar birikiyor, şüpheli alacak riski artıyor, işletme borç bulmak zorunda kalabilir.
Nelere dikkat etmeli?
- Tahsil süresini kendi vade politikanla karşılaştır.
- Yaşlandırma tablosu ile hangi müşterilerin ne kadar geciktiğini ayrıca izle; tahsili zorlaşan alacaklar şüpheli alacak hâline gelebilir.
- Oranı, stok devir hızıyla birlikte nakit dönüşüm süresi hesabında kullan.
Sıkça Sorulan Sorular
Alacak devir hızı düşükse ne yapılabilir?
Vade koşulları gözden geçirilebilir, erken ödemeye iskonto önerilebilir ve geciken alacaklar daha sıkı takip edilebilir. Müşterilerin kredi değerliliğini satış öncesi değerlendirmek de faydalıdır.
Ortalama tahsil süresi ile vade aynı şey mi?
Hayır. Vade, sözleşmede müşteriye tanınan ödeme süresidir. Ortalama tahsil süresi ise fiilen gerçekleşen tahsilat süresini gösterir ve vadeden uzun olabilir.