İçeriğe geç
parazade

Emniyet Stoku Nedir?

İngilizce: Safety Stock

Yayın: · Son güncelleme:

Emniyet Stoku Nedir? Kısaca

Emniyet stoku (güvenlik stoku), beklenmedik talep artışı ya da tedarik gecikmesi yaşandığında ürünün tükenmemesi için normal ihtiyacın üzerinde tutulan ek stoktur. Stok tükenmesine karşı bir tampon görevi görür.

Emniyet Stoku nedir?
İçindekiler
  1. Emniyet stoku nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Fazlası da maliyettir
  4. Nasıl uygulanır?

Emniyet stoku nedir?

Emniyet stoku, "işler ters giderse" diye kenarda tutulan ürün miktarıdır. Satışlar her gün aynı olmaz, tedarikçi de her zaman söz verdiği günde teslim etmez. Bu dalgalanmalarda müşteriye "stokta yok" dememek için ek bir miktar tutulur.

Normal koşullarda bu stoğa dokunulmaz. Ancak talep beklenenden yüksek olursa ya da yeni mal geç gelirse satış bu tampondan karşılanır.

Nasıl hesaplanır?

Pratikte en sık kullanılan basit formül şudur:

Emniyet stoku = (En yüksek günlük satış × En uzun tedarik süresi) − (Ortalama günlük satış × Ortalama tedarik süresi)

Örneğin bir ürün günde ortalama 10, en yoğun günlerde 16 adet satıyor. Tedarik süresi ortalama 4 gün, en kötü durumda 6 gün. Hesap (16 × 6) − (10 × 4) = 96 − 40 = 56 adet olur.

Daha gelişmiş yöntemler talebin standart sapmasını ve hedeflenen hizmet düzeyini hesaba katar. Küçük işletmeler için yukarıdaki formül iyi bir başlangıçtır.

Fazlası da maliyettir

Emniyet stoku ne kadar yüksekse stok tükenmesi riski o kadar düşer, ama depoda bekleyen para da artar. Depolama, sigorta ve ürünün eskime riski bu stoğun gizli maliyetleridir. Moda ve elektronik gibi hızla eskiyen ürünlerde yüksek emniyet stoku, sezon sonunda ölü stok olarak geri dönebilir.

Nasıl uygulanır?

Emniyet stokunu tüm ürünlerde değil, en çok satan ve tedariki riskli ürünlerde öncelikli tutun. Hesapladığınız rakamı kritik stok seviyesi formülüne ekleyin. Satış verisi biriktikçe hesabı yenileyin; altı ay önceki satış hızına göre belirlenmiş emniyet stoku bugünün ihtiyacını karşılamayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Emniyet stoku her ürün için gerekli mi?

Hayır. Siparişe göre üretilen, çok yavaş satan ya da hemen tedarik edilebilen ürünlerde emniyet stoku tutmak gereksiz maliyet yaratabilir.

Emniyet stoku ile kritik stok seviyesi arasındaki fark nedir?

Emniyet stoku, tampon olarak tutulan ek miktardır. Kritik stok seviyesi ise yeniden sipariş verme eşiğidir ve emniyet stokunu da içinde barındırır.

İlgili terimler

Kritik Stok Seviyesi(Reorder Point)Kritik stok seviyesi (yeniden sipariş noktası), bir ürünün stoğu bu seviyeye indiğinde yeni sipariş verilmesi gereken miktardır. Tedarik süresi boyunca yapılacak satışı ve bir güvenlik payını karşılayacak şekilde hesaplanır.Stok Yönetimi(Inventory Management)Stok yönetimi, bir işletmenin hangi üründen ne zaman ve ne kadar alacağını, stoğu nerede ve nasıl tutacağını planladığı süreçtir. Amaç, ürün tükenmeden ama gereksiz stok biriktirmeden satışı sürdürmektir.Ölü Stok(Dead Stock)Ölü stok, uzun süredir satılmayan ve yakın zamanda satılma ihtimali düşük olan üründür. Depoda yer kaplar, işletmenin parasını bağlar ve zamanla değer kaybeder; İngilizcede dead stock olarak geçer.Just in TimeJust in time (JIT, tam zamanında), malzeme ve ürünlerin depoda biriktirilmeden, tam ihtiyaç duyulduğu anda ve ihtiyaç kadar temin edilmesini hedefleyen üretim ve stok yönetimi yaklaşımıdır.Tedarikçi(Supplier)Tedarikçi, bir işletmenin faaliyetini sürdürmesi için ihtiyaç duyduğu ürün, hammadde, parça ya da hizmeti sağlayan kişi veya firmadır. Üretici, ithalatçı, toptancı ve hizmet sağlayıcı tedarikçi olabilir.Stokta Yok(Out of Stock)Stokta yok, bir ürünün o an satıcının elinde bulunmadığını ve bu yüzden satın alınamadığını gösteren ifadedir. Online mağazalarda "tükendi" ya da "stokta kalmadı" olarak da görünür; ürün yeniden stoğa girene kadar satılamaz.