STDSAPMA Formülü (STDEV): Standart Sapma Hesaplama
STDSAPMA
İngilizce adı: STDEV
Yayın: · Son güncelleme:
STDSAPMA kısaca
STDSAPMA, bir örnek verinin ortalamadan ortalama ne kadar uzaklaştığını gösteren standart sapmayı n-1 yöntemiyle hesaplar. Yeni sürümlerde aynı işi STDSAPMA.S yapar; verinin tamamı (popülasyon) için STDSAPMA.P kullanılır.
Söz dizimi
STDSAPMA(sayı1; [sayı2]; ...)STDEV(number1, [number2], ...)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
Argümanlar
| Argüman | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
sayı1number1 | Zorunlu | Örneğe ait ilk sayı ya da aralık, ör. B2:B6. |
sayı2number2 | İsteğe bağlı | En fazla 255 değere kadar ek sayılar ya da aralıklar. |
İçindekiler
STDSAPMA neyi gösterir?
Excel STDSAPMA formülü, değerlerin ortalama etrafında ne kadar dağıldığını tek bir sayıyla özetler. Beş öğrencinin notları 72, 85, 90, 64 ve 78 ise ortalama 77,8, standart sapma yaklaşık 10,31'dir. Küçük sapma notların birbirine yakın, büyük sapma dağınık olduğunu anlatır.
Fonksiyon verinin bir örnek olduğunu varsayar ve hesapta n-1'e böler. Microsoft, STDSAPMA'nın yerini daha açık adlı STDSAPMA.S'nin aldığını, eski adın uyumluluk için çalışmaya devam ettiğini belirtir. İkisi aynı sonucu verir.
Söz dizimi
Söz dizimi STDSAPMA(sayı1; [sayı2]; ...) biçimindedir. Genellikle tek bir aralık yazılır: =STDSAPMA(B2:B6). En az iki sayı gerekir; tek değerle sonuç #SAYI/0! olur.
Aralıktaki boş hücreler, metinler ve mantıksal değerler yok sayılır. Doğrudan argüman olarak yazılan DOĞRU ya da sayı biçimindeki metinler ise hesaba katılır. Metin ve mantıksal değerleri aralıkta da saymak istiyorsanız STDSAPMAA kullanılır.
Örnek mi, popülasyon mu?
Bir şirketin 400 çalışanından 30'unun maaşına bakıyorsanız elinizdeki veri bir örnektir ve STDSAPMA ya da STDSAPMA.S kullanılır. Bir sınıftaki tüm öğrencilerin notları gibi verinin tamamı elinizdeyse popülasyon söz konusudur ve STDSAPMA.P uygundur.
Aynı beş not için STDSAPMA yaklaşık 10,31, STDSAPMA.P yaklaşık 9,22 verir. Popülasyon formülü n'e, örnek formülü n-1'e böldüğü için örnek sapması her zaman biraz daha büyüktür. Eski sürümlerde popülasyon için STDSAPMAS adlı fonksiyon kullanılır.
İki şubenin istikrarını karşılaştırmak
İki şubenin günlük satış ortalaması aynı olabilir ama biri her gün benzer, diğeri çok dalgalı satış yapıyor olabilir. Şube A'nın satışları 50, 52, 48, 51, 49 iken sapma yaklaşık 1,58; Şube B'nin 30, 70, 45, 65, 40 iken yaklaşık 16,96'dır. Stok planlamasında Şube B için daha fazla tampon gerekir.
Farklı büyüklükteki verileri karşılaştırmak için sapmayı ortalamaya bölüp değişim katsayısı bulunur. Notlar için =STDSAPMA(B2:B6)/ORTALAMA(B2:B6) yaklaşık 0,132 verir.
Olağan dışı değerleri işaretlemek
Standart sapma, olağan dışı değerleri bulmak için de kullanılır. Ortalamadan iki standart sapmadan fazla uzaklaşan değerleri işaretlemek için =MUTLAK(B2-ORTALAMA($B$2:$B$30))>2*STDSAPMA($B$2:$B$30) kuralını koşullu biçimlendirmeye ekleyebilirsiniz.
Bu yöntem, veri girişi hatalarını yakalamada pratiktir. Günlük 50 civarında satış yapan bir şubede 500 yazılmış bir gün hemen renklenir. İşaretlenen her değer hata değildir; kampanya günleri gibi gerçek uç değerleri silmeden önce kontrol edin.
Sık yapılan hatalar
En yaygın hata, popülasyon verisi için örnek formülü ya da tersini seçmektir. Küçük veri setlerinde fark belirgindir; hangi durumda olduğunuzu raporda belirtin. Bir diğer hata, toplam satırını aralığa dahil etmektir; bu tek değer sapmayı büyük ölçüde şişirir.
Not ya da satış tablonuzun altına =STDSAPMA(B2:B30) ve =STDSAPMA.P(B2:B30) yazın, iki sonucu yan yana koyup aradaki farkı inceleyin.
Örnekler
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Öğrenci | Not | ||
| 2 | Ece | 72 | 10,31 | |
| 3 | Burak | 85 | ||
| 4 | Selin | 90 | ||
| 5 | Kaan | 64 | ||
| 6 | Derya | 78 |
=YUVARLA(STDSAPMA(B2:B6);2)=ROUND(STDEV(B2:B6),2)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: 10,31
Ortalama 77,8'dir. Farkların kareleri toplamı 424,8 olur; 4'e (n-1) bölünüp karekökü alınınca yaklaşık 10,31 bulunur.
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Öğrenci | Not | ||
| 2 | Ece | 72 | 9,22 | |
| 3 | Burak | 85 | ||
| 4 | Selin | 90 | ||
| 5 | Kaan | 64 | ||
| 6 | Derya | 78 |
=YUVARLA(STDSAPMA.P(B2:B6);2)=ROUND(STDEV.P(B2:B6),2)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: 9,22
Aynı veri 5'e (n) bölündüğünde sonuç yaklaşık 9,22 olur; örnek sapmasından küçüktür.
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Öğrenci | Not | ||
| 2 | Ece | 72 | 0,132 | |
| 3 | Burak | 85 | ||
| 4 | Selin | 90 | ||
| 5 | Kaan | 64 | ||
| 6 | Derya | 78 |
=YUVARLA(STDSAPMA(B2:B6)/ORTALAMA(B2:B6);3)=ROUND(STDEV(B2:B6)/AVERAGE(B2:B6),3)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: 0,132
10,31 / 77,8 yaklaşık 0,132'dir; sapma ortalamanın yüzde 13'ü kadardır.
Yaygın hatalar ve çözümleri
- #SAYI/0!
Neden: Aralıkta birden az sayısal değer var.
Çözüm: En az iki sayı içeren bir aralık seçin.
#SAYI/0! hatasının ayrıntılı çözümü → - #DEĞER!
Neden: Doğrudan argüman olarak sayıya çevrilemeyen metin yazıldı.
Çözüm: Argümanları sayı ya da hücre aralığı olarak verin.
#DEĞER! hatasının ayrıntılı çözümü →
İlgili fonksiyonlar
Sıkça Sorulan Sorular
Excel STDSAPMA formülü nasıl kullanılır?
=STDSAPMA(B2:B6) yazarsınız. Aralıktaki sayıların örnek standart sapması n-1 yöntemiyle hesaplanır.
STDSAPMA.S ile STDSAPMA.P arasındaki fark nedir?
STDSAPMA.S veriyi örnek kabul edip n-1'e böler, STDSAPMA.P verinin tamamını popülasyon kabul edip n'e böler. STDSAPMA, STDSAPMA.S ile aynı sonucu verir.
Standart sapmanın İngilizce formülü nedir?
İngilizce Excel'de STDEV, STDEV.S ve STDEV.P adlarıyla yazılır.