KORELASYON Formülü (CORREL): İki Veri Arasındaki İlişkiyi Ölçme
KORELASYON
İngilizce adı: CORREL
Yayın: · Son güncelleme:
KORELASYON kısaca
KORELASYON, iki sayı aralığı arasındaki doğrusal ilişkinin katsayısını -1 ile 1 arasında döndürür. 1'e yakın değer aynı yönde, -1'e yakın değer ters yönde güçlü ilişki gösterir; 0 civarı doğrusal ilişki olmadığını anlatır.
Söz dizimi
KORELASYON(dizi1; dizi2)CORREL(array1, array2)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
Argümanlar
| Argüman | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
dizi1array1 | Zorunlu | Birinci değer aralığı. |
dizi2array2 | Zorunlu | İkinci değer aralığı. Birinciyle aynı sayıda değer içermelidir. |
İçindekiler
KORELASYON neyi ölçer?
Excel KORELASYON formülü, iki veri dizisinin birlikte ne kadar düzenli değiştiğini gösteren katsayıyı hesaplar. Sonuç -1 ile 1 arasındadır. Reklam harcaması arttıkça satış da düzenli artıyorsa katsayı 1'e yaklaşır; fiyat arttıkça satış adedi düşüyorsa -1'e yaklaşır.
Katsayı yalnız doğrusal ilişkiyi ölçer ve nedensellik göstermez. Yaz aylarında hem dondurma satışı hem klima satışı artar; aralarındaki yüksek korelasyon birinin diğerine yol açtığı anlamına gelmez.
Söz dizimi ve argümanlar
İki zorunlu argüman vardır: KORELASYON(dizi1; dizi2). Dizilerin sırası sonucu değiştirmez. İki aralık farklı sayıda değer içeriyorsa fonksiyon #YOK döndürür.
Aralıklardaki metin, mantıksal değer ve boş hücreler yok sayılır. Dizilerden birinin tüm değerleri aynıysa (standart sapması sıfırsa) sonuç #SAYI/0! olur. Bu, sabit bir değerle ilişki ölçülemeyeceği anlamına gelir.
Reklam ile satış ilişkisi
Beş aylık veride reklam bütçesi 10, 15, 20, 25 ve 30 bin TL, satış ise 120, 138, 161, 170 ve 196 bin TL olsun. =KORELASYON(B2:B6;C2:C6) yaklaşık 0,993 döndürür. Bu, iki değerin neredeyse doğru bir çizgi üzerinde birlikte arttığını gösterir.
Raporda sonucu =YUVARLA(KORELASYON(B2:B6;C2:C6);3) ile üç basamağa indirmek okumayı kolaylaştırır. Az sayıda gözlemle bulunan yüksek katsayı tesadüf olabilir; karar vermeden önce daha uzun bir dönemi kontrol edin.
Ters yönlü ilişki örneği
Fiyat 50 TL'den 70 TL'ye çıkarken satış adedi 300'den 210'a düşüyorsa katsayı yaklaşık -0,992'dir. Eksi işaret ilişkinin ters yönde olduğunu, değerin büyüklüğü ise ilişkinin güçlü olduğunu söyler.
Katsayıyı yorumlarken grafikle birlikte bakmak iyi bir alışkanlıktır. İki sütunu seçip Dağılım (XY) grafiği eklediğinizde noktaların bir çizgiye ne kadar yakın durduğunu gözle de görürsünüz.
Birden çok değişkeni karşılaştırmak
Satışı etkileyebilecek birkaç değişken varsa her biri için ayrı bir korelasyon hesaplayıp yan yana koyabilirsiniz. Reklam, indirim oranı ve hava sıcaklığı sütunları için =KORELASYON($D$2:$D$13;A2:A13) kalıbını kopyalamak, hangi değişkenin satışla daha sıkı ilişkili olduğunu gösterir.
Daha geniş bir tablo için Veri Çözümleme eklentisindeki Korelasyon aracı tüm sütun çiftlerini tek seferde bir matris olarak çıkarır. Eklentiyi Dosya > Seçenekler > Eklentiler bölümünden etkinleştirebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar ve ilgili fonksiyonlar
En sık hata, aralıkları farklı satırlardan seçmektir: B2:B6 ile C3:C7 eşleşmez ve sonuç yanıltıcı olur. Başlık satırını aralığa katmak sorun çıkarmaz, çünkü metin yok sayılır; ama satırların aynı aya karşılık geldiğinden emin olun.
PEARSON fonksiyonu aynı katsayıyı verir. Katsayının karesi için RKARE, ilişkinin eğimi için EĞİM, bir sonraki değeri tahmin etmek için TAHMİN kullanılır.
İki sütunluk kendi verinizi hazırlayın, =KORELASYON(B2:B13;C2:C13) yazın ve sonucu bir dağılım grafiğiyle karşılaştırın.
Örnekler
| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ay | Reklam (bin TL) | Satış (bin TL) | ||
| 2 | Ocak | 10 | 120 | 0,993 | |
| 3 | Şubat | 15 | 138 | ||
| 4 | Mart | 20 | 161 | ||
| 5 | Nisan | 25 | 170 | ||
| 6 | Mayıs | 30 | 196 |
=YUVARLA(KORELASYON(B2:B6;C2:C6);3)=ROUND(CORREL(B2:B6,C2:C6),3)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
E2 hücresinin sonucu: 0,993
Reklam ve satış birlikte düzenli arttığı için katsayı 1'e çok yakındır: yaklaşık 0,993.
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Fiyat (TL) | Satış (adet) | ||
| 2 | 50 | 300 | -0,992 | |
| 3 | 55 | 280 | ||
| 4 | 60 | 250 | ||
| 5 | 65 | 240 | ||
| 6 | 70 | 210 |
=YUVARLA(KORELASYON(A2:A6;B2:B6);3)=ROUND(CORREL(A2:A6,B2:B6),3)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: -0,992
Fiyat arttıkça satış adedi düştüğü için katsayı eksidir ve -1'e yakındır.
| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ay | Reklam (bin TL) | Satış (bin TL) | ||
| 2 | Ocak | 10 | 120 | DOĞRU | |
| 3 | Şubat | 15 | 138 | ||
| 4 | Mart | 20 | 161 | ||
| 5 | Nisan | 25 | 170 | ||
| 6 | Mayıs | 30 | 196 |
=KORELASYON(B2:B6;C2:C6)=KORELASYON(C2:C6;B2:B6)=CORREL(B2:B6,C2:C6)=CORREL(C2:C6,B2:B6)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
E2 hücresinin sonucu: DOĞRU
Korelasyon simetriktir; aralıkların yerini değiştirmek aynı katsayıyı verir.
Yaygın hatalar ve çözümleri
- #YOK
Neden: İki aralık farklı sayıda değer içeriyor.
Çözüm: Aralıkları aynı satır sayısıyla seçin, ör. B2:B6 ve C2:C6.
#YOK hatasının ayrıntılı çözümü → - #SAYI/0!
Neden: Aralıklardan birindeki değerlerin hepsi aynı ya da aralık boş.
Çözüm: Her iki aralıkta da değişen sayısal değerler olduğundan emin olun.
#SAYI/0! hatasının ayrıntılı çözümü →
İlgili fonksiyonlar
Sıkça Sorulan Sorular
Excel KORELASYON formülü nasıl kullanılır?
=KORELASYON(B2:B13;C2:C13) yazarsınız. İki aralığın aynı uzunlukta olması gerekir; sonuç -1 ile 1 arasındadır.
Korelasyon katsayısı kaç olursa güçlü sayılır?
Kesin bir sınır yoktur; 1'e ya da -1'e yaklaştıkça doğrusal ilişki güçlenir. Az veriyle bulunan katsayıyı temkinli yorumlayın.
KORELASYON ile PEARSON aynı mı?
Evet, ikisi de Pearson korelasyon katsayısını hesaplar ve aynı veride aynı sonucu verir.