ORTANCA Formülü (MEDIAN): Ortanca Değeri Hesaplama

Ortanca nedir, ORTANCA ne hesaplar?

Ortanca, sayılar küçükten büyüğe dizildiğinde tam ortada kalan değerdir. Excel ORTANCA formülü bu değeri sizden sıralama beklemeden bulur. Beş çalışanın maaşı 32.000, 35.000, 36.000, 38.000 ve 150.000 TL ise =ORTANCA(B2:B6) sonucu 36.000 TL olur.

Aynı listenin aritmetik ortalaması 58.200 TL'dir. Tek bir yüksek maaş ortalamayı yukarı çeker, ama ortancayı etkilemez. Bu yüzden "tipik çalışan ne kazanıyor?" sorusuna ortanca daha gerçekçi bir cevap verir.

Söz dizimi ve argümanlar

Formül ORTANCA(sayı1; [sayı2]; ...) biçiminde yazılır. İlk argüman zorunludur, en fazla 255 argüman verilebilir. Argümanlar sayılar, hücreler, aralıklar ya da adlandırılmış aralıklar olabilir.

Aralıktaki metin, mantıksal değer ve boş hücreler yok sayılır; sıfır içeren hücreler ise hesaba katılır. Verinin sıralı olması gerekmez, fonksiyon sıralamayı kendisi yapar.

Değer sayısı çift olduğunda

Çift sayıda değer varsa tam ortada tek bir sayı kalmaz. ORTANCA bu durumda ortadaki iki değerin ortalamasını alır. 18.000, 25.000, 20.000 ve 22.000 TL'lik dört kira ilanı sıralandığında ortada 20.000 ve 22.000 kalır; sonuç 21.000 TL'dir.

Bu nedenle ORTANCA'nın sonucu listede hiç geçmeyen bir sayı olabilir. Raporda "ortanca kira 21.000 TL" yazarken bunun gerçek bir ilan değil, iki ilanın ortası olduğunu bilmek yorumu doğru yapmanızı sağlar.

Teslim süresi analizi

Bir e-ticaret işletmesinin yedi siparişinin teslim süreleri 2, 3, 3, 4, 14, 3 ve 5 gün olsun. Ortalama yaklaşık 4,86 gün çıkar, ama siparişlerin çoğu 3-4 günde teslim edilmiştir. =ORTANCA(B2:B8) sonucu 3 gündür ve müşteriye verilecek "genellikle 3 günde teslim" bilgisine daha yakındır.

14 günlük gecikme gibi uç değerler ayrıca incelenmeye değer. Ortalama ile ortanca arasındaki fark büyüdükçe listede bu tür değerlerin olduğunu anlarsınız. Maaş örneğinde iki ölçü arasındaki fark 22.200 TL'dir ve tek bir kaydın sonucu ne kadar çektiğini gösterir.

ORTALAMA mı ORTANCA mı?

Değerler birbirine yakın ve dağılım dengeliyse ORTALAMA ile ORTANCA yakın sonuç verir. Microsoft'un belgelerinde de belirtildiği gibi simetrik dağılımlarda ortalama, ortanca ve mod aynıdır. Uç değer barındıran listelerde ise ikisi ayrışır ve ortanca daha temsilî kalır.

Toplam üzerinden karar verilen durumlarda, örneğin bütçe planlamasında, ortalama daha anlamlıdır, çünkü ortalama çarpı adet toplamı verir. Tipik değeri anlatmak istediğinizde ortancayı, toplamı tahmin etmek istediğinizde ortalamayı seçin.

Gruplara göre ortanca

ORTANCA'nın koşullu bir sürümü yoktur; EĞERORTALAMA'nın karşılığı olan hazır bir fonksiyon bulunmaz. Yalnız bir departmanın ortanca maaşını bulmak için en basit yol, veriyi departmana göre sıralayıp ilgili satırları seçmektir. Satırlar sıralı değilse her departman için ayrı bir aralık hazırlamak da işe yarar.

Microsoft 365 kullanıyorsanız FİLTRE fonksiyonu bu işi tek formülde yapar: =ORTANCA(FİLTRE(C2:C50;B2:B50="Satış")) yalnız Satış satırlarının ortancasını verir. Daha eski sürümlerde ORTANCA'yı EĞER ile birleştiren dizi formülleri kullanılabilir, ama yazımı ve bakımı daha zordur.

Kendi verinizle karşılaştırın

Maaş, fiyat ya da süre içeren bir sütunun altına ORTALAMA ve ORTANCA'yı yan yana yazın. Fark büyükse sütunu büyükten küçüğe sıralayıp en üstteki değerlere bakın; sonucu çeken kayıtları böylece görürsünüz.