İÇ_VERİM_ORANI Formülü (IRR): Nakit Akışının Getiri Oranı

İç verim oranı ne demek?

İç verim oranı, bir yatırımın nakit akışlarını bugüne indirdiğinizde toplamı tam sıfır yapan iskonto oranıdır. Başka bir deyişle, yatırımın kendi rakamlarından çıkan dönemlik getiri oranıdır. Excel İÇ_VERİM_ORANI formülü bu oranı deneme yanılma yöntemiyle bulur.

Bugün 100.000 TL harcanan ve sonraki 4 yıl 30.000, 40.000, 50.000 ve 30.000 TL getiren bir yatırım için =İÇ_VERİM_ORANI(B2:B6) yaklaşık %18,03 döndürür. Bu rakam yalnız tablodaki varsayımsal nakit akışlarının sonucudur; gerçekleşeceği anlamına gelmez.

Söz dizimi

Fonksiyon tek zorunlu argüman alır: değerler. Aralık, ilk yatırım dahil tüm nakit akışlarını zaman sırasıyla içermelidir. NBD'den farklı olarak bugünkü yatırım aralığın ilk hücresine yazılır.

İsteğe bağlı tahmin, hesaba başlanacak orandır ve boş bırakılırsa %10 kullanılır. Excel en fazla 20 denemede sonuca ulaşamazsa #SAYI! verir. Bu durumda gerçekçi bir tahmin girerek yeniden denersiniz.

İşaretler ve sıralama

Dizide hem negatif hem pozitif değer olmalıdır. Hepsi pozitif ya da hepsi negatifse sıfır noktası yoktur ve fonksiyon #SAYI! döndürür. Yatırım ve giderler eksi, gelirler artı yazılır.

Sıra da sonucu belirler. Hücreler yıllara göre dizilmezse Excel farklı bir nakit akışı hesaplar. Aralıktaki boş hücreler ve metinler yok sayılır; arada sıfır gelirli bir yıl varsa hücreyi boş bırakmak yerine 0 yazmalısınız, yoksa sonraki yıllar bir dönem öne kayar.

Bir başka sınırlama, işaretin birden fazla kez değiştiği nakit akışlarıdır. Örneğin projenin ortasında büyük bir yenileme gideri varsa dizi eksi, artı, eksi, artı şeklinde ilerler. Böyle dizilerde birden fazla oran sıfır noktası olabilir ve Excel tahmine göre farklı bir sonuç döndürebilir. Bu durumda NBD'yi birkaç oranla hesaplayıp grafiğe dökmek hangi sonucun anlamlı olduğunu gösterir.

Eşit taksitli geri dönüş örneği

250.000 TL'lik bir güneş paneli kurulumunun 5 yıl boyunca her yıl 60.000 TL tasarruf sağladığını varsayalım. =İÇ_VERİM_ORANI(B2:B7) yaklaşık %6,40 verir. Toplam tasarruf 300.000 TL olsa da paranın zaman değeri hesaba katılınca yıllık oran bu seviyede kalır.

Bu oranı kendi kriterinizle karşılaştırırsınız. Örneğin parayı başka bir yerde değerlendirme seçeneğiniz yıllık %10 ise, bu varsayımlar altında projenin o eşiğin altında kaldığı görülür. Karşılaştırma oranının ne olacağı ise sizin değerlendirmenize bağlıdır.

Aylık akışlarda yıllık orana çevirme

Nakit akışları aylıksa sonuç da aylık orandır. Yıllık karşılığı bulmak için =(1+İÇ_VERİM_ORANI(aralık))^12-1 formülü kullanılır. Aylık sonucu yalnız 12 ile çarpmak, bileşik etkiyi dışarıda bırakır ve oranı olduğundan düşük gösterir.

İki proje karşılaştırılırken iç verim oranı tek başına yanıltıcı olabilir. Küçük bir projenin oranı yüksek, kazandırdığı tutar düşük olabilir. Bu yüzden NBD ile birlikte okunması daha sağlıklıdır.

Sonucu yorumlarken iç verim oranının, ara dönemlerde elde edilen nakitlerin aynı oranla yeniden değerlendirildiğini örtük olarak varsaydığını bilmek işe yarar. Bu varsayım her zaman gerçekçi değildir. Ara gelirlerin farklı bir oranla değerlendirileceğini düşünüyorsanız D_İÇ_VERİM_ORANI (MIRR) bu oranı ayrı bir argüman olarak alır.

Benzer fonksiyonlar

Nakit akışlarının tarihleri düzensizse AİÇVERİMORANI (XIRR) tarihleri de argüman olarak alır. Kredi gibi sabit taksitli bir yapıda oranı bulmak için FAİZ_ORANI daha kısa bir yoldur. Kendi nakit akışınızı bir sütuna yazıp İÇ_VERİM_ORANI'nı hesaplayın, sonra bu oranı NBD'ye vererek sonucun sıfıra yakın çıktığını doğrulayın.