İçeriğe geç
parazade

Yüksek Frekanslı İşlem Nedir?

İngilizce: High-Frequency Trading

Yayın: · Son güncelleme:

Yüksek Frekanslı İşlem Nedir? Kısaca

Yüksek frekanslı işlem (HFT), güçlü bilgisayarlar ve çok hızlı bağlantılarla saniyenin küçük dilimlerinde çok sayıda emir gönderip iptal eden, küçük fiyat farklarından yararlanmaya çalışan bir algoritmik işlem türüdür.

Yüksek Frekanslı İşlem nedir?
İçindekiler
  1. Yüksek frekanslı işlem nedir?
  2. Hangi stratejiler kullanılır?
  3. Piyasaya etkisi ve tartışmalar
  4. Bireysel yatırımcı için anlamı

Yüksek frekanslı işlem, algoritmik işlem yöntemlerinin en hızlı olanıdır. İngilizce "high-frequency trading" ifadesinden HFT olarak kısaltılır. Bu sistemlerde hız, stratejinin kendisi kadar önemlidir.

Yüksek frekanslı işlem nedir?

HFT sistemlerinin ortak özellikleri:

  • Mikrosaniye ya da milisaniye düzeyinde emir gönderme ve iptal etme,
  • Gün içinde çok yüksek emir ve işlem sayısı,
  • Pozisyonları çok kısa süre taşıma, çoğu zaman gün sonunda pozisyon bırakmama,
  • Borsaya fiziksel olarak yakın sunucular (eş yerleşim) ve özel veri bağlantıları.

Hangi stratejiler kullanılır?

  • Piyasa yapıcılık: Sürekli alış-satış kotasyonu verip alış-satış farkı üzerinden küçük gelirler elde etmeye çalışmak.
  • Arbitraj: Aynı ya da ilişkili varlıklar arasındaki çok kısa süreli fiyat farklarını yakalamak.
  • Gecikme avantajı: Yeni bilgiye diğer katılımcılardan önce tepki vermek.

Piyasaya etkisi ve tartışmalar

Savunucular HFT'nin likiditeyi artırıp fiyat farklarını daralttığını söyler. Eleştirenler ise sert piyasa olaylarında bu likiditenin bir anda çekilebileceğini, aşırı emir trafiğinin sistemlere yük bindirdiğini ve hızlı oyunculara haksız avantaj sağlayabileceğini belirtir. Bu nedenle borsalar emir-işlem oranı sınırları, ek ücretler ve devre kesiciler gibi önlemler uygular. Borsa İstanbul'daki güncel kuralları resmî kaynaktan kontrol et.

Bireysel yatırımcı için anlamı

HFT, yüksek teknoloji yatırımı ve uzmanlık gerektirir; bireysel yatırımcıların bu hızda rekabet etmesi gerçekçi değildir. Çok kısa vadeli işlemlerde, hız avantajı olan katılımcılarla aynı piyasada olduğunu bilmek önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

HFT ne demek?

HFT, İngilizce high-frequency trading ifadesinin kısaltmasıdır ve yüksek frekanslı işlem anlamına gelir. Çok hızlı bilgisayar sistemleriyle saniyenin küçük dilimlerinde çok sayıda işlem yapılmasını anlatır.

Yüksek frekanslı işlem yasal mı?

Genel olarak yasal bir faaliyettir, ancak borsaların kurallarına tabidir. Fiyatı yanıltmaya yönelik sahte emir girişi gibi davranışlar ise piyasa bozucu eylem olarak yasaktır.

İlgili terimler

Algoritmik İşlem(Algorithmic Trading)Algoritmik işlem (algo trading), alım-satım emirlerinin önceden belirlenmiş kurallara göre çalışan bilgisayar programları tarafından otomatik olarak oluşturulması, zamanlanması ve borsaya iletilmesidir.Piyasa Yapıcılık(Market Making)Piyasa yapıcılık, bir kurumun belirli bir menkul kıymette sürekli olarak alış ve satış kotasyonu vererek piyasaya likidite sağlaması faaliyetidir; kurum genellikle alış ile satış fiyatı arasındaki farktan gelir elde etmeyi hedefler.Arbitraj(Arbitrage)Arbitraj, aynı ya da birbirine denk varlığın farklı piyasalar veya biçimler arasındaki fiyat farkından yararlanarak eş zamanlı alım ve satım yapıp düşük riskli kazanç elde etmeye çalışma işlemidir.Piyasa Bozucu Eylem(Market Manipulation)Piyasa bozucu eylem, makul bir ekonomik ya da finansal gerekçeyle açıklanamayan ve borsanın düzenli işleyişini bozabilecek nitelikteki işlem ve davranışlardır; Türkiye'de SPK tarafından idari yaptırıma tabi tutulur.Alış Satış Farkı(Bid Ask Spread)Alış satış farkı (spread), bir varlık için piyasadaki en yüksek alış fiyatı ile en düşük satış fiyatı arasındaki farktır. Dar spread yüksek likiditeye, geniş spread düşük likiditeye işaret eder.Borsa İstanbul(Borsa Istanbul)Borsa İstanbul, Türkiye'nin tek borsası olarak hisse senedi, borçlanma aracı, türev ürün ve kıymetli maden işlemlerinin düzenli ve şeffaf biçimde yapıldığı organize piyasaları işleten anonim şirkettir.