İçeriğe geç
parazade

Algoritmik İşlem Nedir?

İngilizce: Algorithmic Trading

Yayın: · Son güncelleme:

Algoritmik İşlem Nedir? Kısaca

Algoritmik işlem (algo trading), alım-satım emirlerinin önceden belirlenmiş kurallara göre çalışan bilgisayar programları tarafından otomatik olarak oluşturulması, zamanlanması ve borsaya iletilmesidir.

Algoritmik İşlem nedir?
İçindekiler
  1. Algoritmik işlem nedir?
  2. Avantajları ve riskleri
  3. Kurallar

Algoritmik işlem, insan yerine bir yazılımın emir verdiği işlem yöntemidir. Program; fiyat, hacim, zaman ya da gösterge değerleri gibi koşulları izler ve kurallar sağlandığında emri otomatik olarak gönderir.

Algoritmik işlem nedir?

Algoritmalar çok farklı amaçlarla kullanılır:

  • Emir gerçekleştirme: Büyük bir emri piyasayı fazla etkilemeden küçük parçalara bölmek. VWAP ve TWAP gibi ortalamaları hedefleyen algoritmalar bu gruptadır.
  • Strateji uygulama: Trend takibi, ortalamaya dönüş ya da arbitraj gibi kuralları otomatik uygulamak.
  • Piyasa yapıcılık: Sürekli alış ve satış kotasyonu vermek.
  • Çok hızlı işlem: Milisaniyeler düzeyinde çalışan yüksek frekanslı işlem sistemleri.

Avantajları ve riskleri

Algoritmalar duygusal kararları azaltır, kuralları tutarlı uygular ve insanın takip edemeyeceği kadar çok veriyi izleyebilir. Bununla birlikte ciddi riskler taşır:

  • Teknik hata: Kod hatası ya da bağlantı sorunu, kısa sürede çok sayıda yanlış emre yol açabilir.
  • Aşırı uyum: Geçmiş veride çok iyi görünen bir strateji, gerçek piyasada başarısız olabilir.
  • Maliyetler: Sık işlem, komisyon ve kaymayı artırır.
  • Ani piyasa olayları: Algoritmalar beklenmedik koşullarda hızla zarar biriktirebilir.

Kurallar

Borsalar algoritmik işlemlerin piyasayı bozmasını önlemek için çeşitli düzenlemeler uygular. Borsa İstanbul'da örneğin emir sayısının işlem sayısına oranını sınırlayan uygulamalar bulunur. Ayrıca fiyatları yanıltıcı biçimde etkilemeye yönelik emirler mevzuatta yasaktır. Güncel oranları ve kuralları Borsa İstanbul ile SPK'nın resmî kaynaklarından kontrol et. Hazır "robot" satan ve kazanç vaat eden tekliflere karşı dikkatli ol.

Sıkça Sorulan Sorular

Bireysel yatırımcı algoritmik işlem yapabilir mi?

Bazı aracı kurumlar ve platformlar bireysel yatırımcılara otomatik emir ya da programlanabilir işlem imkânı sunar. Koşullar kurumdan kuruma değişir ve sistemin tüm risklerini kullanıcı üstlenir.

Algoritmik işlem kazanç garantisi verir mi?

Vermez. Algoritma yalnız tanımlanan kuralları uygular; kurallar yanlışsa ya da piyasa koşulları değişirse hızla zarar edebilir.

İlgili terimler

Yüksek Frekanslı İşlem(High-Frequency Trading)Yüksek frekanslı işlem (HFT), güçlü bilgisayarlar ve çok hızlı bağlantılarla saniyenin küçük dilimlerinde çok sayıda emir gönderip iptal eden, küçük fiyat farklarından yararlanmaya çalışan bir algoritmik işlem türüdür.Geriye Dönük Test(Backtesting)Geriye dönük test (backtesting), bir yatırım ya da işlem stratejisinin kurallarının geçmiş piyasa verilerine uygulanarak, o strateji geçmişte kullanılsaydı nasıl sonuç vereceğinin incelenmesidir. Stratejiyi gerçek parayla denemeden önce sınamak için kullanılır.VWAP(Volume Weighted Average Price)VWAP (Volume Weighted Average Price), bir varlığın belirli bir dönemde işlem gördüğü fiyatların, her fiyatta gerçekleşen hacimle ağırlıklandırılmış ortalamasıdır. Gün içi işlemlerde fiyatın ortalamaya göre nerede durduğunu görmek için kullanılır.Trend Takibi(Trend Following)Trend takibi, fiyatın yükselen ya da düşen bir eğilim içinde olduğunu tespit edip bu eğilim sürdüğü sürece aynı yönde pozisyon taşımayı, eğilim bozulduğunda ise pozisyondan çıkmayı hedefleyen bir yatırım ve işlem stratejisidir.TWAP(Time Weighted Average Price)TWAP (Time Weighted Average Price), bir varlığın fiyatlarının belirli bir zaman aralığında eşit ağırlıkla alınan ortalamasıdır. Aynı adla anılan emir algoritması ise büyük bir emri zamana eşit parçalar hâlinde yayarak piyasaya etkisini azaltmaya çalışır.Borsa İstanbul(Borsa Istanbul)Borsa İstanbul, Türkiye'nin tek borsası olarak hisse senedi, borçlanma aracı, türev ürün ve kıymetli maden işlemlerinin düzenli ve şeffaf biçimde yapıldığı organize piyasaları işleten anonim şirkettir.