Yatay Ölçekleme Nedir?

Yatay ölçekleme nedir?

Yatay ölçekleme, yükü daha fazla makineye dağıtarak büyümektir. Tek bir sunucunun yetmediği durumda ikinci, üçüncü ve dördüncü sunucu eklenir ve gelen istekler bunlar arasında paylaştırılır. İngilizcede "scale out" olarak da anılır.

İsteklerin sunucular arasında dağıtılması için önde bir yük dengeleme katmanı bulunur. Bu katman, her isteği o an uygun olan sunucuya yönlendirir.

Dikey ölçeklemeden farkı ne?

Dikey ölçeklemede mevcut sunucu büyütülür: daha fazla işlemci, bellek ya da daha hızlı disk eklenir. Yatay ölçeklemede ise sunucu sayısı artırılır.

Konu	Dikey ölçekleme	Yatay ölçekleme
Yöntem	Sunucuyu güçlendirmek	Sunucu eklemek
Sınır	Donanımın üst sınırı	Pratikte çok yüksek
Arıza etkisi	Tek sunucu çökerse hizmet durur	Bir sunucu çökse de diğerleri çalışır
Uygulama değişikliği	Genellikle gerekmez	Uygulamanın buna uygun olması gerekir

Örnek

Varsayımsal bir haber sitesi, seçim gecesi normalin on katı ziyaretçi bekliyor. Site dört aynı web sunucusuyla çalışıyor ve önlerinde bir yük dengeleyici var. Ekip, seçim gecesi için sunucu sayısını 12'ye çıkarıyor ve sabah yeniden 4'e indiriyor. Gece sunuculardan biri arızalandığında da diğer 11 sunucu trafiği karşılamaya devam ediyor.

Nelere dikkat etmeli?

Uygulamanın durumsuz (stateless) tasarlanması gerekir. Kullanıcı oturumu ya da yüklenen dosyalar tek bir sunucunun diskinde tutulursa, kullanıcı başka sunucuya düştüğünde bu bilgiler kaybolur. Oturumları ortak bir önbellekte, dosyaları bulut depolamada saklamak sorunu çözer.

Web sunucularını yatay ölçeklemek görece kolaydır, veritabanında ise iş zorlaşır. Okuma yükü replikasyonla dağıtılabilir, ama yazma yükünü birden fazla sunucuya bölmek (sharding) ciddi bir tasarım çalışması ister.