İçeriğe geç
parazade
Yazılım & No-Code

Yük Dengeleme Nedir?

İngilizce: Load Balancing

Yayın: · Son güncelleme:

Yük Dengeleme Nedir? Kısaca

Yük dengeleme (load balancing), gelen trafiği birden fazla sunucu arasında dağıtarak hiçbir sunucunun aşırı yüklenmemesini ve hizmetin kesintisiz sürmesini sağlayan yöntemdir.

Yük Dengeleme nedir?
İçindekiler
  1. Yük dengeleme nedir?
  2. Dağıtım yöntemleri
  3. Pratikte nelere dikkat etmeli?

Yük dengeleme, gelen istekleri tek bir sunucuya yığmak yerine birkaç sunucuya paylaştırma işidir. Bu işi yapan yazılım ya da cihaza yük dengeleyici (load balancer) denir.

Yük dengeleme nedir?

Bir bankada tek gişe açıksa kuyruk uzar. Beş gişe açılıp müşteriler boş olana yönlendirildiğinde bekleme süresi düşer. Yük dengeleyici de bu yönlendiricinin rolünü üstlenir: Ziyaretçi tek bir adrese gelir, dengeleyici isteği arka plandaki uygun sunucuya gönderir.

Dağıtım yöntemleri

Yöntem Nasıl karar verir?
Round robin Sırayla: 1, 2, 3, sonra yine 1
En az bağlantı O an en boş sunucuya gönderir
IP hash Aynı ziyaretçiyi hep aynı sunucuya yollar
Ağırlıklı Güçlü sunucuya daha fazla pay verir

Dengeleyici ayrıca düzenli sağlık kontrolü yapar. Bir sunucu cevap vermezse ona trafik göndermeyi bırakır, düzelince yeniden listeye alır. Böylece tek bir sunucunun çökmesi ziyaretçiler tarafından fark edilmez.

Pratikte nelere dikkat etmeli?

Varsayımsal bir örnek: Kampanya gününde bir e-ticaret sitesine gelen trafik birkaç katına çıkıyor. Üç uygulama sunucusu ve önlerinde bir yük dengeleyici varsa her sunucu yükün yaklaşık üçte birini taşır.

Oturum bilgisi en sık sorun çıkaran konudur. Kullanıcının sepeti yalnızca bir sunucunun belleğinde tutuluyorsa, sonraki istek başka sunucuya giderse sepet boş görünür. Oturumları ortak bir veritabanında ya da önbellekte tutmak bu sorunu çözer. Dengeleyicinin kendisinin de tek hata noktası olmaması için yedekli kurulması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yük dengeleme için hangi araçlar kullanılır?

Nginx ve HAProxy gibi açık kaynaklı yazılımlar yaygındır. Bulut sağlayıcıları da kurulumu kolay, yönetilen yük dengeleyici hizmetleri sunar.

Yük dengeleme ile yatay ölçekleme ilişkisi nedir?

Yatay ölçekleme sisteme yeni sunucular eklemek demektir. Yük dengeleme ise eklenen bu sunuculara trafiği dağıtan mekanizmadır; ikisi genellikle birlikte kullanılır.

İlgili terimler

Reverse ProxyReverse proxy (ters vekil sunucu), ziyaretçilerden gelen istekleri karşılayıp arkadaki bir ya da birden fazla sunucuya ileten ve cevabı ziyaretçiye geri döndüren aracı sunucudur.NginxNginx (engine-x diye okunur), web sitelerini sunmak, gelen istekleri arka uygulamalara iletmek ve yükü sunucular arasında dağıtmak için kullanılan açık kaynaklı, yüksek performanslı bir web sunucusudur.Yazılım(Software)Yazılım, bir bilgisayarın ya da akıllı cihazın ne yapacağını adım adım tarif eden programların, verilerin ve talimatların bütünüdür. Donanım fiziksel parçaları, yazılım ise bu parçaları çalıştıran mantığı ifade eder.Kuyruk(Queue)Kuyruk (queue), ilk eklenen elemanın ilk çıkarıldığı (FIFO) bir veri yapısıdır. Elemanlar arkadan eklenir, önden alınır; tıpkı bir banka gişesindeki müşteri sırası gibi çalışır.Sunucu(Server)Sunucu (server), ağ üzerinden başka bilgisayarlara ve cihazlara veri, dosya, web sayfası ya da uygulama hizmeti sağlayan bilgisayar veya yazılımdır. İstek gönderen tarafa istemci denir.Oturum(Session)Oturum (session), bir kullanıcının web sitesine ya da uygulamaya girişinden çıkışına kadar geçen etkileşim süresi ve bu süre boyunca sunucuda tutulan kullanıcıya özel bilgilerdir. Giriş durumu ve sepet gibi veriler oturumda saklanır.