Otomatik Ölçeklendirme Nedir?
İngilizce: Auto Scaling
Yayın: · Son güncelleme:
Otomatik Ölçeklendirme Nedir? Kısaca
Otomatik ölçeklendirme (auto scaling), bir uygulamanın kullandığı sunucu, konteyner ya da işlem kapasitesinin anlık talebe göre önceden tanımlı kurallarla kendiliğinden artırılması ve azaltılmasıdır.

İçindekiler
Otomatik ölçeklendirme nedir?
Otomatik ölçeklendirme, kapasiteyi insan müdahalesi olmadan trafiğe uydurmaktır. Yük arttığında yeni sunucu ya da konteyner eklenir, yük azaldığında fazlası kapatılır. Böylece hem yoğun saatlerde site çökmez hem de sakin saatlerde boşta duran kaynağa para ödenmez.
AWS Auto Scaling, Azure Virtual Machine Scale Sets, Google Cloud'daki yönetilen örnek grupları ve Kubernetes'in Horizontal Pod Autoscaler özelliği bu işi yapan yaygın araçlardır.
Nasıl çalışır?
Sistem belirli ölçümleri sürekli izler: işlemci kullanımı, bellek, istek sayısı ya da kuyruktaki iş adedi gibi. Bu ölçümler için eşikler ve sınırlar tanımlanır. Eşik aşıldığında yeni kopyalar açılır, belirli bir süre düşük kalırsa kapatılır.
Varsayımsal bir kural şöyle olabilir: "Ortalama işlemci kullanımı 5 dakika boyunca yüzde 70'i geçerse bir sunucu ekle. Yüzde 30'un altına inerse bir sunucu kaldır. En az 2, en fazla 10 sunucu çalışsın." Bir e-ticaret sitesi bu kuralla gece 2 sunucuyla çalışırken kampanya saatinde 10 sunucuya çıkabilir.
Zamanlanmış ölçeklendirme
Trafiğin ne zaman artacağı biliniyorsa kapasite önceden artırılabilir. Her hafta pazartesi saat 09.00'da yoğunlaşan bir bordro uygulaması, yük gelmeden önce sunucu sayısını artırarak ilk dakikalardaki gecikmeyi önler.
Nelere dikkat etmeli?
Yeni bir sunucunun açılıp hizmete girmesi birkaç dakika sürebilir. Çok ani trafik artışlarında bu gecikme kullanıcıya yansıyabileceği için minimum kapasiteyi çok düşük tutmamak gerekir.
Uygulamanın yatay ölçekleme için uygun olması da şarttır. Oturum bilgisini sunucunun belleğinde tutan bir uygulamada, yeni açılan sunucu kullanıcıyı tanımaz. En fazla kopya sınırını mutlaka belirleyin; hatalı bir kural ya da kötü niyetli trafik, sınırsız ölçeklenen bir sistemde faturayı hızla büyütebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Otomatik ölçeklendirme ne demek, her uygulamada kullanılabilir mi?
Kapasitenin talebe göre kendiliğinden ayarlanması demektir. Uygulamanın birden fazla kopya hâlinde sorunsuz çalışabilecek şekilde tasarlanmış olması gerekir; aksi hâlde yeni kopyalar beklenen faydayı sağlamaz.
Otomatik ölçeklendirme maliyeti düşürür mü?
Trafiği gün içinde dalgalanan uygulamalarda genellikle düşürür, çünkü sakin saatlerde gereksiz kaynak kapatılır. Ancak üst sınır belirlenmezse beklenmedik yükte maliyet artabilir.