Dikey Ölçekleme Nedir?
İngilizce: Vertical Scaling
Yayın: · Son güncelleme:
Dikey Ölçekleme Nedir? Kısaca
Dikey ölçekleme (scale up), artan yükü karşılamak için mevcut sunucuya daha fazla işlemci, bellek ya da disk eklemektir. Makine sayısı değişmez, var olan makine güçlendirilir.
Dikey ölçekleme nedir?
Dikey ölçekleme, bir uygulamanın çalıştığı sunucunun kaynaklarını büyütmektir. İşlemci çekirdeği, RAM ya da disk kapasitesi artırılır, ama sistem yine tek bir makinede kalır. İngilizcede "scale up" denir; kaynak azaltmaya ise "scale down" denir.
Bulut sağlayıcılarda bu işlem genellikle sanal makinenin tipini değiştirerek yapılır. Fiziksel sunucuda ise kasaya yeni bellek modülü ya da disk takmak gerekir.
Nasıl çalışır?
Varsayımsal bir örnekle düşünelim. 2 çekirdek ve 4 GB RAM ile çalışan bir e-ticaret sitesi, kampanya dönemlerinde yavaşlıyor. Yönetici sanal makineyi 8 çekirdek ve 32 GB RAM'li bir tipe geçiriyor. Kod değişmeden site daha fazla eş zamanlı ziyaretçiye yanıt verebiliyor.
Bu kolaylık en büyük avantajdır. Uygulamanın birden fazla sunucuda çalışacak biçimde yeniden tasarlanması gerekmez. Veritabanları gibi tek makinede tutulması kolay sistemlerde sık tercih edilir.
Nelere dikkat etmeli?
Dikey ölçeklemenin bir tavanı vardır: en büyük makine tipinden daha güçlüsünü alamazsınız. Maliyet de doğrusal artmaz, üst seviye makineler çoğu zaman orantısız pahalıdır. Makine tipini değiştirmek çoğu sağlayıcıda yeniden başlatma gerektirdiği için kısa bir kesinti planlamanız gerekir.
Tek makineye dayanmak, o makine çöktüğünde her şeyin durması anlamına gelir. Büyümeye devam eden sistemlerde yatay ölçekleme ile birlikte düşünmek daha sağlıklıdır. Önce izleme araçlarıyla darboğazın CPU mu, bellek mi, disk mi olduğunu tespit edin, sonra yalnız o kaynağı büyütün.
Sıkça Sorulan Sorular
Dikey ölçekleme ile yatay ölçekleme arasındaki fark nedir?
Dikey ölçeklemede tek bir makine güçlendirilir, yatay ölçeklemede ise yük birden fazla makineye dağıtılır. Dikey yol daha basittir ama bir tavanı vardır; yatay yol daha esnektir ama uygulamanın buna uygun tasarlanmasını gerektirir.
Dikey ölçekleme kesintiye yol açar mı?
Çoğu durumda evet. Sanal makinenin tipini değiştirmek genellikle yeniden başlatma ister, bu yüzden işlemi trafiğin düşük olduğu bir saate planlamak iyi bir alışkanlıktır.