Yapay Zekâ Ajanı (AI Agent) Nedir?

Yapay zekâ ajanı, yalnızca soruya cevap veren bir sohbet botundan farklı olarak bir hedefe ulaşmak için harekete geçen sistemdir. Arama yapabilir, dosya okuyabilir, kod çalıştırabilir, takvime kayıt ekleyebilir. Bu işleri tek seferde değil, döngü hâlinde yürütür.

Nasıl çalışır?

Tipik bir ajan şu döngüyle çalışır:

1. Hedefi anlama: Kullanıcının isteğini yorumlar.
2. Planlama: İşi alt adımlara böler.
3. Eylem: Araç çağırma ile bir hizmeti kullanır (ör. web araması, hesap tablosu).
4. Gözlem: Gelen sonucu değerlendirir.
5. Tekrar: Hedefe ulaşana ya da durması gerekene kadar döngüyü sürdürür.

Beyin olarak genellikle bir büyük dil modeli kullanılır. Araçlara bağlanmak için Model Context Protocol gibi standartlardan da yararlanılabilir.

Örnek

Varsayımsal olarak bir ajana "Son üç aylık kart ekstrelerimden market harcamalarımı topla ve tablo yap" dediğini düşün. Ajan dosyaları açar, satırları sınıflandırır, toplamları hesaplar ve bir tablo oluşturur. Her adımda ara sonuçlara bakarak ilerler.

Riskler ve dikkat edilecekler

• Hata birikmesi: Erken bir adımdaki yanlış, sonraki adımlara taşınabilir.
• Güvenlik: Ajanın okuduğu içerikteki gizli talimatlar (prompt enjeksiyonu) onu yanlış işlemlere yönlendirebilir.
• Yetki: Ajana gereğinden fazla erişim vermek; para transferi, e-posta gönderme ya da dosya silme gibi geri dönüşü zor işlemleri riskli kılar.
• Maliyet: Çok adımlı döngüler fazla token harcar.

Bu yüzden ajanlara en az yetkiyi vermek, önemli işlemler öncesi onay istemek ve yaptıklarını kayıt altında tutmak önerilir.